13 października – Dzień Dawcy Szpiku

0
Źródło: www.dkms.pl

To obchodzone w Polsce od 2002 roku święto przede wszystkim służy do uhonorowania osób, które oddały szpik, ratując przy tym czyjeś życie. Jest to jednak także okazja do zachęcenia ludzi do takiej formy pomocy. Nie jest ona bowiem ani tak skomplikowana, ani tak bolesna, jak mogłoby się wydawać.

Potencjalnych dawców szpiku skupia fundacja DKMS, która w naszym kraju działa od 2008 roku i zrzesza już prawie 2 miliony osób. Jej historia sięga jednak o wiele dalej, bowiem roku 1991. Fundację założyli w Niemczech dr Peter Harf i dr Gerhard Ehninger. Pierwszy z nich był mężem, drugi zaś lekarzem chorej na białaczkę Mechtild Harf, dla której trudno było znaleźć dawcę. Stąd pojawił się pomysł stworzenia dużej bazy, a przy okazji inicjatywy zachęcającej do oddawania szpiku. Mechtild Harf niestety zmarła, ale przed śmiercią poprosiła swojego męża, Petera, by nie ustawał w walce o zdrowie innych potrzebujących. Ten zaś spełnił daną żonie obietnicę, a DKMS stała się największą bazą zarejestrowanych dawców szpiku kostnego i komórek macierzystych na świecie, w której znajduje się już ponad 10 milionów osób.


Rejestracja w bazie dawców szpiku

Aby zarejestrować się w bazie DKMS jako potencjalny dawca, przede wszystkim należy zamówić pakiet rejestracyjny. Można to zrobić za pośrednictwem strony internetowej fundacji: www.dkms.pl. W pakiecie znajdziemy formularz oraz zestaw do pobrania wymazu z wewnętrznej części policzka . Wszystko to należy następnie odesłać na adres fundacji (wysyłka jest bezpłatna). Próbki zostaną przebadane, a podane dane zarejestrowane. Kiedy proces zostanie zakończony, otrzymamy potwierdzenie rejestracji oraz kartę dawcy.
Kiedy pojawi się osoba, która potrzebuje naszego szpiku lub komórek macierzystych, rozpocznie się procedura sprawdzania zgodności genetycznej. Pierwszym krokiem będzie rozmowa telefoniczna z pracownikiem fundacji, który wyjaśni kolejne etapy oraz poprosi o wypełnienie ankiety medycznej. Następnie należy udać się do najbliższego ośrodka zdrowia i oddać krew do badań. W okresie od 3 tygodni do 3 miesięcy zakończy się typizacja, a jeśli wszystko przebiegnie pomyślnie, zostaniemy zaproszeni do kliniki na bardziej szczegółowe badania, których celem jest ustalenie, czy przeszczep nie stanowi zagrożenia dla dawcy i biorcy. Ostatni etap to pobranie szpiku.


Czy pobranie szpiku boli?

Wiele osób wciąż jest przekonanych, że szpik kostny pobierany jest z rdzenia kręgowego, a cały proces jest ogromnie bolesny. Ale jest to mit. Istnieją bowiem dwie metody pobrania szpiku lub komórek macierzystych i w obu przypadkach ból jest minimalizowany w takim stopniu, w jakim to tylko możliwe.
Pierwsza metoda stosowana jest w 85% przypadków i przypomina pobranie krwi. W tym przypadku stosowana jest tak zwana afereza, w której krew wyprowadzana jest z jednej ręki, przechodzi przez urządzenie, które oddziela komórki macierzyste, a następnie wraca do krwiobiegu dawcy przez drugą rękę. Nie stosuje się tu nawet hospitalizacji, a jedynie przez kilka dni przed zabiegiem dawca otrzymuje czynnik wzrostu G-CSF w formie zastrzyku. Jest to tak nieskomplikowane, że większość dawców sama go sobie aplikuje.
Kolejnym sposobem jest pobranie szpiku z talerza kości biodrowej. Brzmi przerażająco, ale robi się to w ogólnym znieczuleniu. Za pomocą specjalnej igły pobiera się około 1 litra mieszaniny szpiku i krwi, zawierającej około pięciu procent szpiku kostnego. Jedyne ryzyko wynika tu z zastosowania narkozy, a ból po zabiegu przypomina ten po lekkim stłuczeniu, który w dodatku nie zawsze występuje.


Jak jeszcze można pomóc?

Fundację DKMS można wesprzeć także na inne sposoby. Są trzy: organizacja Dnia Dawcy Szpiku, wolontariat lub przekazanie darowizny.
Dzień Dawcy Szpiku to akcja, którą może zorganizować każdy i niemalże wszędzie – w szkole, w pracy czy podczas jakiegoś wydarzenia. Celem jest popularyzacja rejestracji w bazie DKMS. Chętni do zostania wolontariuszami mogą natomiast spodziewać się dwóch zadań: rejestracji potencjalnych dawców szpiku podczas różnego rodzaju wydarzeń lub Dni Dawcy Szpiku oraz edukacji w zakresie dawstwa szpiku. Nie jest wymagane doświadczenie w tym zakresie, szkolenie zapewnia bowiem fundacja po otrzymaniu zgłoszenia. Wymagane jest wyłącznie ukończenie 13. roku życia. Darowizny z kolei to natomiast jeden z dwóch filarów działalności fundacji DKMS. Drugim jest zwrot kosztów przez opiekę zdrowotną kraju, z którego pochodzi biorca komórek. Nie pokrywa on jednak wszystkich wydatków. Stąd potrzeba wsparcia od osób prywatnych. Umożliwia ona działalność DKMS, a tym samym daje chorym szansę na życie.
Więcej szczegółowych informacji oraz relacje osób, które oddały szpik, można znaleźć na stronie fundacji DKMS: www.dkms.pl.