11 kwietnia – Święto radia i osób z chorobą Parkinsona

0
Janina Sztompka-Grabowska przed mikrofonem w studiu - Źródło: wikipedia.org

„Halo, halo, Polskie Radio Warszawa, fala 480” – te słowa dziennikarki Janiny Sztompkówny wybrzmiały 18 kwietnia 1926 roku o godz. 17.00, na zawsze zapisując się w historii polskiego radia, która właśnie się rozpoczynała. Warto dziś o tym przypomnieć, bo obchodzimy Dzień Radia. Ale nie tylko, bo na 11 kwietnia przypada też Światowy Dzień Osób z Chorobą Parkinsona.

Światowy Dzień Osób z Chorobą Parkinsona

11 kwietnia 1755 roku w Londynie urodził się James Parkinson – angielski chirurg, aptekarz, geolog, paleontolog, działacz polityczny i autor eseju po raz pierwszy opisującego objawy drżączki poraźnej, którą później Jean-Martin Charcot nazwał chorobą Parkinsona. Dlatego 11 kwietnia, w rocznicę jego urodzin, od 1997 roku obchodzimy Światowy Dzień Osób z Chorobą Parkinsona.

Symbolem Światowego Dnia Choroby Parkinsona jest czerwony tulipan, o czym zadecydowano 11 kwietnia 2005 roku podczas IX Konferencji Światowego Dnia PD w Luksemburgu. Tulipan jest też logiem EDPA, czyli Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Chorych na Parkinsona (European Parkinson’s Disease Association), które zresztą ustanowiło dzisiejsze święto. Zrobiło to, by okazać wsparcie osobom cierpiącym na chorobę Parkinsona i ich rodzinom, poszerzać wiedzę w społeczeństwie na temat tej choroby, a także inicjować nowe badania, przede wszystkim w kwestii jej leczenia.

Mówiąc o Światowym Dniu Osób z Chorobą Parkinsona trudno nie zastanowić się, czym jest ta choroba i w jaki sposób się objawia. Drżączka poraźna, jak kiedyś ją nazywano, uderza w ośrodkowy układ nerwowy, który odpowiada m.in. za koordynację ruchową. Dlatego głównym objawem jest drżenie, ale też np.: spowolnienie ruchów; szurający, drobny chód; niestabilność postawy; osłabiona pamięć; niewyraźna i cicha mowa; rzadkie mruganie. W niektórych przypadkach pojawiają się też trudności z przełykaniem. Choroba najczęściej dotyka osoby po 50. roku życia i postępuje powoli, a jej objawy mogą narastać na przestrzeni nawet kilkunastu lat.

Niestety, wciąż nie odkryto skutecznej metody leczenia choroby Parkinsona. Stosowane środki służą raczej zahamowaniu objawów. Na szczęście osoby dotknięte tą chorobą mogą dzięki nim funkcjonować w miarę sprawnie przez wiele lat.

W kontekście choroby Parkinsona pojawia się jeden, dosyć zabawny wniosek. Otóż badania prowadzone na przestrzeni 30 lat wykazały rzecz rewolucyjną – palenie tytoniu zmniejsza ryzyko wystąpienia tej choroby. Co w tym śmiesznego? Wszystko wskazuje na to, że palacze zwyczajnie żyją za krótko, by choroba Parkinsona zdążyła się rozwinąć, gdyż różnica w średniej długości życia osób palących i niepalących wynosi niespełna 15 lat. Na niekorzyść palaczy, oczywiście.

Dzień Radia

Umila czas muzyką, informuje o najważniejszych wydarzeniach z kraju i ze świata, a czasem po prostu „brzęczy” gdzieś w tle. Mowa oczywiście o radiu, które w Polsce obchodzi dziś swoje święto. Ustanowiono je, aby podkreślić, jak ważną rolę pełni ono w naszym codziennym życiu.

Historia radia w naszym kraju zaczyna się 18 kwietnia 1926 roku, kiedy to zaczęła nadawać pierwsza polska stacja „Warszawa”. To rzecz, z której możemy być dumni, bo choć niespełna 10 lat wcześniej dopiero odzyskaliśmy niepodległość, wcale nie byliśmy aż tak bardzo w tyle. Pierwsza rozgłośnia radiowa na świecie powstała bowiem 2 listopada 1920 roku w Pittsburghu (Stany Zjednoczone), a w Europie 22 marca 1922 roku w Moskwie. Ponadto, kolejne stacje radiowe pojawiały się u nas jak grzyby po deszczu. W 1927 roku ruszyło Polskie Radio Kraków i Radio Poznańskie. Kolejne były Katowice, Wilno, Lwów i Łódź. Wszystko to do 1930 roku. Ten błyskawiczny rozwój polskiej radiofonii zahamowała II wojna światowa, podczas której Polakom odebrano odbiorniki radiowe, aby nie mogli słuchać antyniemieckich transmisji. Nie do końca się to udało, bo na nieco mniej niż rok przed kapitulacją Niemiec w Lublinie zaczęła nadawać tzw. „Pszczółka” – radio tymczasowe. Lata powojenne przyniosły proces stopniowego odbudowywania radia w Polsce, gdzie najważniejszym punktem jest 3 maja 1952 roku. Wtedy z Monachium nadano pierwszą audycję Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Tak to się zaczęło.

Polskie święto radia przypada na 11 kwietnia, ponieważ właśnie tego dnia w 1923 roku uchwalono „Opinię zarządu Stowarzyszenia Radiotechników Polskich w sprawie wytycznych do ustawy radiotelegraficznej”, za sprawą której 3 lata później w naszym kraju powstało radio. W innych krajach to święto obchodzone jest w różnych terminach, które upamiętniają ważne w tych państwach wydarzenia związane z radiem. Rosjanie na przykład świętują 7 maja, jako że tego dnia w 1895 roku Aleksandr Popow zaprezentował pierwszy w Rosji radioodbiornik. Na Ukrainie 16 listopada obchodzone jest święto pracowników radia i telewizji, które w 1994 roku ustanowił prezydent Łeonid Danyłowycz Kuczma. Istnieje też Światowy Dzień Radia, który obchodzimy 13 lutego, aby upamiętnić inaugurację działalności rozgłośni Narodów Zjednoczonych, istniejącej od 1946 roku.