Mamy to!!! Kolejny obiekt z powiatu brzeskiego trafia na elitarną listę pomników historii

0
Reklama
Materiał wyborczy KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA
Materiał wyborczy KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA
Materiał wyborczy Komitetu Wyborczego Prawo i Sprawiedliwość

Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji w wykazie aktów prawnych oczekujących na  publikację  w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim znajduje się Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie uznania za pomnik historii „Małujowice – kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła”. Za najpóźniejszą datą ogłoszenia podaje się 25 listopada 2022 r.

            W hierarchii zabytków stosowanych w naszym kraju najwyższą rangę mają zabytki wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W Polsce jest ich 17 przy czym niektóre pozycje składają się  z kilku obiektów np. są dwa kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze czy aż 6 kościołów drewnianych w południowej Małopolsce.

Reklama - ciąg dalszy wpisu poniżej
Materiał wyborczy KWW Krzysztofa Grabowieckiego
Materiał wyborczy KWW Krzysztofa Grabowieckiego
Materiał wyborczy KWW ŁĄCZY NAS BRZEG - GRZEGORZ CHRZANOWSKI

            Po zabytkach UNESCO następne w klasyfikacji są zabytki posiadające status tzw. pomników historii. Przyznawany jest on zabytkom nieruchomym o wyjątkowej wartości historycznej, naukowej i artystycznej mających wielkie znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski. O randze i prestiżu pomnika historii decyduje fakt nadawania go w drodze rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polski na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa  Narodowego,  po uzyskaniu pozytywnej opinii Rady Ochrony Zabytków. Od początku przyznawania tytułu pomnika historii w 1994 r. na liście pojawiło się 113 obiektów.  W grudniu 2018 r., wśród 14 uhonorowanych wówczas zabytków znalazł się  nasz Zamek Piastów Śląskich z renesansowa bramą i kaplicą zamkową św. Jadwigi – nekropolią Piastów. Symboliczna, ozdobna tablica upamiętniająca fakt nadanie tytułu, znajduje się tuż przy wejściu,  w sieni zamku.

            Warto dodać, że z terenu województwa opolskiego na liście pomników historii znajdują się już kościół farny św. Jakuba i Agnieszki w Nysie, kościół odpustowy św. Anny w Oleśnie, most żeliwny na Małej Panwi w Ozimku, zespół staromiejski Paczkowa oraz krajobraz kulturowo-przyrodniczy Góry św. Anny.

Dlaczego Małujowice znalazły się na liście pomników historii?

Wnętrze pochodzącego z początków XIV w. kościoła należy do najcenniejszych w swoim rodzaju na terenie Śląska i  całej Polski. Ta szczególna wartość  polega na wspaniałym bogactwie polichromii i jego wystroju  architektonicznym. Wszystkie ściany wewnętrzne kościoła czyli nawa, prezbiterium i tęcza opatrzone są malowidłami. Tworzą one największy w Polsce, bo liczący blisko tysiąc  metrów kwadratowych zespół malowideł z czasów późnego średniowiecza, w którym niemal każde ówczesne pokolenie zostawiło swój ślad.

            O specyficznej  oryginalności bogactwa artystycznego kościoła świadczą unikatowe i rzadkie w symbolice sakralnej przedstawienia maryjne w prezbiterium,  wyjątkowa scena ukrzyżowania Chrystusa  przez cnoty (tylko 12 podobnych przedstawień w świecie!), największy w Polsce średniowieczny  cykl ilustracji biblijnych (razem 96 obrazów) tworzący zespół tzw. biblii pauperum, czyli swoistego komiksu  dla niepiśmiennych, wreszcie niezwyklej urody największy rozmiarowo (258 metrów kwadratowych) w Polsce strop z 640 pomalowanych desek z drewna jodłowego.

            Kościół małujowicki  bywa też określany terminem  Śląska Sykstyna, co wzięło się od indywidualnej autorskiej wizji Sądu Ostatecznego przedstawionej na łuku tęczowym oddzielającym nawę od prezbiterium.

            W latach 2010-12 najlepsze ekipy polskich konserwatorów z Międzyuczelnianego Instytutu Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki dwóch Akademii Sztuk Pięknych z Warszawy i Krakowa oczyściły malowidła  z XIX wiecznych naleciałości.  Wszystko to sprawiło to, że dzisiaj wnętrze świątyni prezentuje się znakomicie i jest autentycznym dokumentem ambicji artystycznych z tak odległej epoki średniowiecza.

Kościół w Małujowicach jest najcenniejszym elementem Brzeskiego szlaku średniowiecznych polichromii wyznakowanego w 1997 r. przez krajoznawców z Oddziału Ziemi brzeskiej PTTK. Wiedzie on turystów przez najliczniejsze w skali całego kraju zgrupowanie gotyckich kościołów z lepiej lub gorzej zachowanymi malowidłami sakralnymi na swych ścianach. Od niedawna, z racji swego wezwania leży też na opolsko – dolnośląskim fragmencie odcinka, prowadzącego z Brzegu do Oławy, odtwarzanego pątniczego  szlaku św. Jakuba.

            Artystyczne i historyczne walory świątyni  małujowickiej sprawiły, że właśnie ona została wybrana w 2016 r.  na diecezjalne  sanktuarium świętego Jakuba Apostoła. Stała się ona piątym z kolei  sanktuarium tego  świętego w naszym kraju.

           

Tadeusz Jurek

Przewodnik turystyczny, autor tekstu do pierwszego w dziejach przewodnika po kościele w Małujowicach (2016 r.) i  bogato ilustrowanego albumu prezentującego bogactwo malarstwa tego kościoła (2019 r.),  z fotografiami Mirosława Czoppy.

fot. Mirosław Czoppa
Reklama
Materiał wyborczy KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA
Materiał wyborczy KWW Krzysztofa Grabowieckiego
Materiał wyborczy KWW ŁĄCZY NAS BRZEG - GRZEGORZ CHRZANOWSKI