Od 1 października 2025 roku w całej Polsce zacznie obowiązywać system kaucyjny na butelki plastikowe, puszki i szkło wielokrotnego użytku. Każdy, kto kupi napój w oznakowanym opakowaniu, zapłaci dodatkową kaucję – 50 groszy lub złotówkę – którą odzyska przy zwrocie pustego opakowania. To największa od lat zmiana w gospodarce odpadami w naszym kraju.

Na czym polega system kaucyjny?

Nowy system ma prostą zasadę: kupujesz napój, płacisz kaucję, a gdy oddasz butelkę lub puszkę – odzyskujesz pieniądze.

50 gr – za butelki plastikowe do 3 litrów i puszki metalowe do 1 litra,

1 zł – za butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra.

Opakowania muszą być oznakowane logotypem systemu kaucyjnego. Bez niego zwrot nie będzie możliwy. Ważne: kaucję oddadzą w każdym punkcie zbiórki – nie będzie trzeba pokazywać paragonu.

Wszystkie sklepy powyżej 200 m² będą miały obowiązek przyjmować opakowania, a mniejsze punkty mogą do systemu dołączyć dobrowolnie. Dodatkowo w każdej gminie powstanie co najmniej jeden stacjonarny punkt odbioru. W wielu miejscach pojawią się także automaty kaucyjne.

Korzyści dla środowiska

System kaucyjny to odpowiedź na unijną dyrektywę SUP i sposób na ograniczenie odpadów. Polska ma osiągnąć selektywną zbiórkę:

- 77% opakowań do 2025 roku,

- 90% do 2029 roku.

Oprócz ograniczenia śmieci, nowy system ma zwiększyć poziom recyklingu i promować dobre nawyki. W Niemczech czy w krajach skandynawskich takie rozwiązania działają od lat i pozwalają odzyskać nawet ponad 90% butelek i puszek.

Kto zapłaci za system?

Konsumenci kaucję tylko „pożyczają” – pieniądze wracają przy zwrocie opakowania. Koszty funkcjonowania systemu poniosą przedsiębiorcy wprowadzający napoje na rynek – producenci, importerzy i właściciele marek. Dodatkowe finansowanie zapewnią niezwrócone kaucje oraz sprzedaż surowców wtórnych.

Operatorzy systemu

Na rynku będzie działało kilku operatorów, którzy zajmą się obsługą systemu i rozliczeniami. Zezwolenia otrzymały m.in.:

ZWROTKA S.A.

POLKA S.A.

OK Operator Kaucyjny S.A.

EKO-Operator S.A.

RESELEKT S.A.

KAUCJA.PL – Krajowy System Kaucyjny S.A.

Polski System Kaucyjny S.A.

Każdy z operatorów będzie współpracował ze sklepami i producentami, zapewniając odbiór opakowań oraz zwroty kaucji.

Najczęstsze pytania

Czy trzeba będzie mieć paragon? – Nie, system działa bezparagonowo.

Czy można zgnieść butelkę? – Nie, opakowania muszą być puste, ale w nienaruszonym kształcie.

Czy wszystkie opakowania będą objęte systemem? – Tylko te z odpowiednim oznakowaniem.

Co z opakowaniami kupionymi przed 1 października 2025? – Nie będą przyjmowane w systemie.

Dlaczego to ważne?

Polska od lat zmaga się z problemem odpadów opakowaniowych. Według szacunków, w naszym kraju rocznie trafia na rynek kilka miliardów butelek i puszek, z których duża część kończy na wysypiskach lub w lasach. Nowy system to realna szansa, by zmienić ten obraz i zbliżyć się do standardów europejskich.