Ponad 12 milionów złotych z budżetu państwa trafiło do Brzegu po powodzi z września 2024 roku. Mieszkańcy mogli oczekiwać jednego, że pieniądze pomogą w naprawie szkód i zabezpieczeniu miasta przed kolejną wodą. Tymczasem z dokumentów wynika, że środki formalnie zgodnie z prawem zasiliły bieżące wydatki gminy i w praktyce zostały przejedzone.

Sprawa zaczęła się 10 grudnia 2025 roku. Radny Tomasz Kubiak złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Pytania były proste. Na co dokładnie wydano 12 126 106 zł z rezerwy subwencji ogólnej. Kiedy pieniądze wpłynęły na konto. Gdzie są faktury i przelewy.
Odpowiedź burmistrz z 23 grudnia 2025 roku budziła więcej wątpliwości niż wyjaśnień. Wskazano wydatkowanie jedynie 8 996 050 zł. Pomyłkowo nazwano środki subwencją oświatową. W piśmie wyliczono, że pieniądze przeznaczono m.in. na remont ul. Cegielnianej, Park nad Odrą i Fosą, ul. Błonie i Grobli, trzy kolektory deszczowe, Dom Pomocy Społecznej, most belkowy, gospodarkę odpadami, dwie pozycje dotyczące oświaty, urząd, Brzeskie Centrum Kultury oraz zaliczki dla wspólnot mieszkaniowych poprzez ZNM. Łącznie jednak przedstawione kwoty nie obejmowały całej sumy 12 126 106 zł, o którą pytał radny.

Wyznaczono też nowy termin odpowiedzi do 10 lutego 2026 roku, tłumacząc to szerokim zakresem informacji oraz okresem świątecznym.
Miasto grało na czas. O przejrzystości i transparentności z kampanii wyborczej nie było mowy.
Dopiero w kolejnej odpowiedzi przyznano, że wcześniejsze pismo zawierało błędy, a dane były wersją roboczą. Wtedy też potwierdzono, że cała kwota wpłynęła 10 grudnia 2024 roku i zasiliła podstawowy rachunek budżetu gminy.
I tu zaczyna się sedno sprawy.
Burmistrz wprost wskazuje, że po wpływie środki stały się częścią ogólnej puli dochodów. Nie są przypisane do konkretnych zadań. Nie można ich wyodrębnić. Tak działa budżet. Tak stanowi ustawa o finansach publicznych.
W praktyce oznacza to jedno. Pieniądze, które trafiły do Brzegu w związku z powodzią, zasiliły bieżące potrzeby miasta.
Część środków przeznaczono na inwestycję w zeroemisyjne źródło ciepła dla BPEC w Brzegu. Z rezerwy subwencji ogólnej opłacono w grudniu 2024 roku 3 173 397,99 zł jako część faktury za budowę źródła ciepła na biomasę o mocy 6 MW.
Kolejne środki rozdysponowano w budżecie na 2025 rok. Na oświatę, czyli wynagrodzenia, pochodne i bieżące utrzymanie placówek, przeznaczono 3 550 000 zł. Na utrzymanie podopiecznych w Domu Pomocy Społecznej trafiło 1 050 000 zł. Na gospodarowanie odpadami, czyli odbiór, transport i utylizację śmieci, przekazano 402 000 zł.
200 000 zł przeznaczono na energię elektryczną i wynagrodzenia w urzędzie. 430 000 zł stanowiła dotacja na bieżące utrzymanie Brzeskiego Centrum Kultury. 508 550 zł przekazano jako zaliczki dla wspólnot mieszkaniowych na fundusz remontowy, koszty zarządu i media poprzez ZNM.
Dodatkowo 180 000 zł wykorzystano na remont ul. Hetmana Tarnowskiego. Środki zabezpieczono także na zadania formalnie związane z odbudową po powodzi, w tym dokumentacje i przygotowanie inwestycji przy ul. Cegielnianej, w parkach nad Fosą i Odrą, przy ul. Błonie i Grobli oraz przy zabezpieczeniu kolektorów deszczowych.
Na realne działania przeciwpowodziowe i odbudowę infrastruktury przeznaczono niewielką część, przy czym wiele zadań pozostaje w fazie dokumentacji projektowej lub realizacji rozciągniętej na kolejne lata.
Szczególnie wymowny jest fragment odpowiedzi burmistrz:
„Z takim właśnie przypadkiem mieliśmy do czynienia podczas przekazania środków Gminie Brzeg w 2024 r. z rezerwy subwencji ogólnej, chociaż rozmowy z przedstawicielami Wojewody Opolskiego w miesiącu styczniu 2025 r. w zakresie wykorzystania tych środków przez gminy dotknięte powodzią wskazywały przeznaczenie ich na usunięcie skutków powodzi.”
A więc rozmowy z przedstawicielami wojewody wskazywały jedno. Usuwanie skutków powodzi.
Tymczasem dopiero pismem z 26 sierpnia 2025 roku gmina poinformowała wojewodę, że środki zostaną przeznaczone na realizację zadań własnych.
„O przeznaczeniu środków z rezerwy subwencji ogólnej na realizację zadań własnych Gmina Brzeg pismem nr FN-I.3251.17.2025.KS z dnia 26.08.2025 r. poinformowała Wojewodę Opolskiego.”
Czyli pieniądze otrzymane w grudniu 2024 roku zostały przesunięte według uznania miasta. Formalnie zgodnie z prawem.
Etycznie? To już zupełnie inna historia.
Radny Tomasz Kubiak komentuje sprawę jednoznacznie:
- „Kwestią sporną w wydatkowaniu przez Gminę Brzeg tych środków pozostaje etyka. Czy przeznaczenie pieniędzy, które powinny iść w pierwszej kolejności na szkody spowodowane przez powódź z 2024 roku na mieniu gminnym, na remont sekretariatu Pani burmistrz, czy też gospodarowanie odpadami lub wynagrodzenia i pochodne w placówkach oświatowych, podczas kiedy nasi mieszkańcy błagają wręcz o remont podwórek, czy dróg, które kolejny raz ucierpiały w powodzi, jak m.in. podwórko przy ul. Grobli 8, jest przyzwoite? Niech każdy odpowie sobie na to pytanie sam.” – stwierdza Kubiak
Poprosiliśmy również o komentarz radnego Wrębiaka, który jako pierwszy na sesjach podejmował temat tej subwencji. Do momentu publikacji nie odniósł się do sprawy.
Dziś wiadomo jedno. Pieniądze z rezerwy subwencji ogólnej nie były znaczone. Po wpłynięciu na konto stały się częścią budżetowej całości. Z punktu widzenia prawa wszystko się zgadza.
Z punktu widzenia mieszkańców, którzy po powodzi czekają na konkretne naprawy, odpowiedź może być zupełnie inna.
Na koniec warto przypomnieć, że jako redakcja zadaliśmy również bardzo konkretne pytanie dotyczące samej kopii przelewu. Pytaliśmy wprost:
„Ile osób po stronie Urzędu Miasta Brzegu jest zaangażowanych w przygotowanie informacji polegającej na udostępnieniu kopii potwierdzenia przelewu wpływu środków z subwencji. Proszę wskazać pełnione przez te osoby funkcje, bez podawania danych osobowych oraz opisać czynności, jakie muszą zostać wykonane w celu udostępnienia takiego dokumentu. Proszę również o uzasadnienie, dlaczego realizacja tej części wniosku, polegająca na udostępnieniu prostego dokumentu księgowego, ma trwać łącznie ponad trzy miesiące od dnia złożenia wniosku.”
Przez niemal półtora miesiąca urząd nie potrafił odpowiedzieć na to proste i banalne pytanie. Chodziło wyłącznie o wskazanie, ile osób i jakie czynności są potrzebne, by udostępnić kopię jednego przelewu.
To pokazuje skalę problemu. Dostęp do informacji publicznej jest utrudniany, odpowiedzi odwlekane, a czas wykorzystywany jak tarcza. Mieszkańcy mają prawo pytać, jak wydawane są miliony z budżetu państwa. A jeśli na pytanie o zwykły dokument księgowy trzeba czekać miesiącami, trudno oprzeć się wrażeniu, że gra toczy się nie tylko o terminy, ale być może o coś więcej.
Do sprawy będziemy wracać.

Poniżej pełna treść „odpowiedzi” burmistrz Wioletty Jaskólskiej-Palus

Odpowiedź na pierwsza interpelację radnego z 10-12-2025 r.

W odpowiedzi na Pana wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 grudnia 2025 r., informuję, co następuje:
Środki z rezerwy subwencji oświatowej przeznaczono na:
– ul. Remont ul. Cegielnianej: 871 950,00 zł
– Park nad Odrą i Fosą: 600 000,00 zł
– ul. Błonie i Grobli: 150 000,00 zł
– Trzy kolektory: 60 000,00 zł
– Oświata: 650 000,00 zł
– DPS: 1.050 000,00 zł
– Most belkowy: 100 000,00 zł
– Śmieci: 402 000,00 zł
– Oświata: 4.103.550,00 zł
– Urząd: 200 000,00 zł
– BCK: 300 000,00 zł
– WM ZNM: 508 550,00 zł
W odpowiedzi na dalszą część Pana wniosku oraz w nawiązaniu do art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) informuję, iż termin o którym mowa w ust. 1 wyżej wymienionego przepisu nie może zostać dochowany. Wydłużenie terminu jest konieczne z uwagi na szeroki zakres żądanej informacji. Dodatkowo na czas realizacji wniosku wpływa przypadający w tym czasie okres świąteczny, skutkujący zmniejszoną liczbą dni roboczych.

Odpowiedź na drugą interpelację radnego z 28-1-2026 r.

Na wstępie informuję, że odpowiedź (pismo nr OR-I.1431.1.182.2025KR z dnia 23.12.2025r.) zawierała błędy w nazwie subwencji i niekompletne informacje z uwagi na to, że dane te były wersją roboczą i zostały omyłkowo dołączone do treści pisma (przez niezrozumienie się pracowników). Ww. pismo stanowić miało tylko o wydłużeniu terminu  udzielenia  informacji,  z  uwagi  na  wzmożone  obowiązki  związane z zakończeniem roku.
Za powstałą sytuację i wynikające z niej nieporozumienie przepraszam.
Równocześnie odpowiadając na Pana wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 grudnia 2025 r. oraz pismo z dnia 5 stycznia 2026r. informuję, że środki z rezerwy subwencji ogólnej wpłynęły jednorazowo w dniu 10 grudnia 2024 r. na podstawowy rachunek budżetu gminy – kopia przelewu w załączeniu.
W związku z tym Gmina Brzeg zrezygnowała z zaciągnięcia planowanego kredytu długoterminowego na pokrycie deficytu budżetu w 2024r. (aby nie płacić odsetek i rat). Biorąc pod uwagę powyższe gmina opłaciła w grudniu 2024r. fakturę za zrealizowane zadanie inwestycyjne ujęte w budżecie gminy na 2024r. (Budowa zeroemisyjnego źródła ciepła sieciowego na biomasę o mocy 6 MW na rzecz BPEC w Brzegu) na kwotę 3.173.397,99 zł - w załączeniu kopia umowy na dokumentację i potwierdzenie płatności (faktura na kwotę 5.541.336,73 ze środków z ww. rezerwy 3.173.397,99 zł).
Ponadto środki z ww. subwencji przeznaczono w planie budżetu na 2025r. na realizację poniższych zadań związanych z odbudową po powodzi:
1) „Remont ul. Cegielnianej” – 741.950,00 zł. - zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVI/81/25 z dnia 27 lutego 2025r., zmienione Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXV/159/25 z dnia 27 listopada 2025r. oraz Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXVI/178/25 z dnia 18 grudnia 2025r (zadanie w trakcie realizacji – trwa opracowywanie dokumentacji projektowej - w załączeniu kopia umowy na dokumentację),
2) „Remont ścieżek wraz z towarzyszącą infrastrukturą w Parku Nad Fosą i Parku nad Odrą” - 660 000,00 zł, - zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVI/81/25 z dnia 27 lutego 2025r. (zadanie w trakcie realizacji – została opracowana dokumentacja projektowa – w załączeniu kopia umowy na dokumentację wraz z fakturami i potwierdzeniami zapłaty),
3) „Przebudowa ul. Błonie i Grobli” – 150.000,00 zł - zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVI/81/25 z dnia 27 lutego 2025r., zmienione Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVI/104/25 z dnia 16 kwietnia 2025r oraz Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVII/111/25 z dnia 29 maja 2025r. (zadanie w trakcie realizacji – trwa opracowywanie dokumentacji projektowej - w załączeniu kopia umowy na dokumentację),
4) „Zabezpieczenie przeciwpowodziowe trzech kolektorów deszczowych, stanowiących własność Gminy Brzeg, w obrębie ul. Oławskiej” – 60.000,00 zł - zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XIII/78/25 z dnia 16 stycznia 2025r., zmienione Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVIII/128/25 z dnia 25 czerwca 2025r. (zadanie w trakcie realizacji – trwa opracowywanie dokumentacji projektowej – w załączeniu kopia umowy na dokumentację).

Z uwagi na fakt, że Gmina nie posiadała środków na realizację zadań własnych
w ciągu roku budżetowego środki z rezerwy subwencji ogólnej były przekazywane na:
1) utrzymanie podopiecznych w DPS - 1.050.000,00 zł zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVI/81/25 z dnia 27 lutego 2025r. oraz Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXV/159/25 z dnia 27 listopada 2025r.,
2) gospodarowanie odpadami (odbiór, transport i utylizacja śmieci) - 402.000,00 zł zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXI/138/25 z dnia 28 sierpnia 2025r. oraz Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXVI/178/25 z dnia 18 grudnia 2025r.,
3) oświatę (wynagrodzenia i pochodne oraz bieżące utrzymanie) – 3.550.000,00 zł zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVI/81/25 z dnia 27 lutego 2025r., Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XV/93/25 z dnia 27 marca 2025r. oraz Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVIII/128/25 z dnia 25 czerwca 2025r.,
4) urząd (energia elektryczna i wynagrodzenia) - 200.000,00 zł zabezpieczone Uchwałą
Rady Miejskiej Brzegu Nr XXII/143/25 z dnia 25 września 2025r.,
5) dotację na bieżące utrzymanie BCK - 430.000,00 zł zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXII/143/25 z dnia 25 września 2025r. oraz Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXVI/178/25 z dnia 18 grudnia 2025r.,
6) zaliczki do Wspólnot Mieszkaniowych na: fundusz remontowy, koszty zarządu i media (ZNM) - 508.550,00 zł zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XXV/159/25 z dnia 27 listopada 2025r.,
7) remont ul. Hetmana Tarnowskiego – 180.000,00 zł zabezpieczone Uchwałą Rady Miejskiej Brzegu Nr XVIII/128/25 z dnia 25 czerwca 2025r.

O przeznaczeniu środków z rezerwy subwencji ogólnej na realizację zadań własnych Gmina Brzeg pismem nr FN-I.3251.17.2025.KS z dnia 26.08.2025r. poinformowała Wojewodę Opolskiego.

Pozostałą kwotę z rezerwy subwencji ogólnej Gmina Brzeg przeznaczyła na realizację zadań ujętych w budżecie na 2026 r. (wolne środki).
Wszystkie powyższe wydatki są ujęte w uchwałach zmieniających budżet, które są dostępne na stronie www.brzeg.bip.pl .
Przesunięcia na ww. zadania odbywały się na sesjach Rady Miejskiej każdorazowo podczas uchwalania zmian do budżetu i omawiane były przez Skarbnika Brzegu – numery odpowiednich uchwał Rady Miejskiej wskazano powyżej.
W związku z powyższym środki z rezerwy subwencji ogólnej nie są przypisane do konkretnych zadań ani wydatków i nie podlegają wyodrębnieniu na dedykowanych rachunkach bankowych a po ich wpływie na rachunek budżetu gminy stają się integralną częścią ogólnej puli dochodów budżetowych. Z takim właśnie przypadkiem mieliśmy do czynienia podczas przekazania środków Gminie Brzeg w 2024 r. z rezerwy subwencji ogólnej, chociaż rozmowy z przedstawicielami Wojewody Opolskiego w miesiącu styczniu 2025r. w zakresie wykorzystania tych środków przez gminy dotknięte powodzią wskazywały przeznaczenie ich na usunięcie skutków powodzi.
Zgodnie z zasadami gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego środki te zasiliły podstawowy rachunek budżetu gminy, na który wpływają również inne dochody, w szczególności subwencje, dotacje, udziały w podatkach, podatki lokalne, opłaty oraz pozostałe dochody własne.
Zgodnie z art. 211 oraz art. 212 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Z 2025 r. poz. 1483 ze zm.) budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków, natomiast wydatki realizowane są według klasyfikacji budżetowej (działy, rozdziały, paragrafy), a nie według źródeł pochodzenia poszczególnych środków pieniężnych, z wyjątkiem przypadków wynikających z przepisów prawa (np. dotacje). Ewidencja księgowa budżetu gminy prowadzona jest zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych oraz aktami wykonawczymi i nie przewiduje przypisywania poszczególnych wydatków do konkretnych dochodów o charakterze ogólnym, takich jak subwencja ogólna. Mamy więc do czynienia z brakiem podstaw do wyodrębnienia wydatków finansowanych z konkretnych dochodów nieznaczonych, a w związku z powyższym nie istnieje możliwość techniczna ani prawna jednoznacznego wyodrębnienia i wykazania, które konkretnie wydatki lub zadania zostały sfinansowane akurat z kwoty pochodzącej z rezerwy subwencji ogólnej przyznanej jednostkom samorządu terytorialnego dotkniętych w wyniku powodzi, jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku.
Sporządzenie wnioskowanej przez Pana pełnej, zbiorczej tabeli wydatków ze środków pochodzących z subwencji nie jest zatem możliwe, gdyż nie znalazłoby ono odzwierciedlenia w dokonanych płatnościach (przelewach) potwierdzających dokonane wydatki. Gmina zasila konta poszczególnych jednostek ogólnymi kwotami, w których mieściły się między innymi wskazane wydatki na realizację zadań własnych gminy (nie jest możliwe przedłożenie przelewu na kwotę wskazaną w zestawieniu dotyczącą wydatków np. na oświatę, bowiem kwoty te były elementem składowym większej lub mniejszej sumy przekazanej na konta jednostek) a jednostki ze swoich rachunków bankowych dokonywały wydatków na ww. zadania. Dlatego też nie jest możliwe wskazanie dowodów potwierdzających przelew kwot wskazanych w wyżej wymienionym zastawieniu bieżących wydatków na realizację zadań własnych w roku 2025.
Pragnę również zaznaczyć, że otrzymane środki zgodnie z pismem Ministra Finansów nr ST3.4751.1.7.024 z dnia 6 grudnia 2024r. nie były przeznaczone na likwidację skutków powodzi a przyznane zostały jednostkom samorządu terytorialnego, które w wyniku powodzi we wrześniu 2024r. poniosły straty w majątku samorządowym.
Jednocześnie informuję, że wszystkie decyzje związane z ponoszeniem wydatków przez Gminę i jej jednostki organizacyjne w ramach budżetu Gminy są realizowane zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych i rachunkowości oraz potwierdzone są w sprawozdaniach budżetowych i finansowych i wysyłane do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu oraz Ministerstwa Finansów. Jednostki te również na bieżąco kontrolują wszystkie działania Gminy. W razie potrzeby udzielenia dodatkowych wyjaśnień informuję, że Skarbnik Brzegu udzieli wszelkich dodatkowych wyjaśnień.
W przypadku Pana wątpliwości co do ich zasadności wydatkowania i zgodności z prawem może Pan zgłosić ten faktu odpowiednim organom kontrolnym.
Ponadto wskazuję, że publikowane przez Pana twierdzenia oparte na niekompletnej odpowiedzi (pismo z dnia 23.12.2025r. wraz z informacją o wydłużeniu terminu) są daleko idące i wprowadzają mieszkańców w błąd sugerując brak rzetelności i uczciwości.

W galerii poniżej pełne odpowiedzi Jaskólskiej-Palus i zapytania radnego Kubiaka