Sąd: sprostować tak, przepraszać nie. Dwa żądania Jaskólskiej-Palus uwzględnione, dwa oddalone

Pierwsza sprawa sądowa w trybie referendalnym za nami. Sąd nakazał Tadeuszowi Nowosielskiemu sprostować dwie informacje, ale przepraszać burmistrz nie kazał. Violetta Jaskólska-Palus wystąpiła do sądu z czterema zasadniczymi żądaniami: dwóch sprostowań i dwóch osobistych przeprosin. Bilans sądowego sporu jest więc prosty: dwa żądania sąd uwzględnił, dwa oddalił. Nowosielski ma sprostować słowa o 6 912 zł za „drzewo, które już nie istniało” oraz o „lewej fakturze”, ale własnoręcznie napisanych przeprosin, których domagała się burmistrz, składać nie musi. Sąd uznał te żądania Jaskólskiej-Palus za zbyt daleko idące.

Violetta Jaskólska-Palus domagała się dwóch sprostowań i dwóch osobistych, własnoręcznie napisanych przeprosin. Sąd uwzględnił żądania dotyczące sprostowań, a pozostałą część wniosku oddalił. Nowosielski ma więc sprostować słowa o 6 912 zł za „drzewo, które już nie istniało” oraz o „lewej fakturze”. Przeprosin, których chciała burmistrz, składać nie musi.

Sprawę Sąd Okręgowy w Opolu rozpoznał 23 września. Dotyczyła dwóch publikacji zamieszczonych podczas kampanii przed referendum w sprawie odwołania burmistrz Brzegu.

Zapytaliśmy obie strony postępowania, czyli Wiolettę Jaskólską-Palus i Tadeusza Nowosielskiego, o to czy zamierzają odwoływać się od orzeczenia Sądu Okręgowego w Opolu. Burmistrz Brzegu do tej pory nie odpowiedziała na nasze pytanie. Nowosielski odpowiedział, że odwołania składać nie zamierza.

- Nie będę odwoływał się od tego orzeczenia. Szkoda czasu. Zamieszczę sprostowania zgodnie z decyzją sądu i na tym, jeśli chodzi o tę sprawę, koniec. Dla mnie kwestia drzew przy Marinie była i nadal jest tylko jedną z wielu spraw, i to wcale nie najważniejszą. Składają się one na szerszy obraz rządów burmistrz, które w mojej ocenie są nieudolne i szkodliwe dla Brzegu i jego mieszkańców. Dzisiaj znacznie ważniejsze jest dla mnie przypominanie mieszkańcom, że 25 października odbędzie się referendum. Chciałbym, żeby brzeżanie po prostu na nie przyszli. Zarówno ci, którzy chcą odwołania Wioletty Jaskólskiej-Palus, jak i ci, którym jej rządy odpowiadają i którzy ją popierają. Niech każdy zagłosuje zgodnie z własnym przekonaniem. To mieszkańcy Brzegu powinni zdecydować, czy burmistrz ma dalej rządzić miastem – powiedział nam Tadeusz Nowosielski.

Czego Jaskólska-Palus chciała od sądu

Wniosek Violetty Jaskólskiej-Palus wpłynął do sądu 22 września. Chodziło o materiały opublikowane przez Tadeusza Nowosielskiego na jego profilu na Facebooku oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”.

Pierwszy ukazał się 4 września. W grafice zatytułowanej „Bilans rządów w Brzegu” znalazło się stwierdzenie: „6 912 zł za drzewo, które już nie istniało”. Drugi materiał opublikowano 20 września. Tym razem pojawiły się słowa: „Lewa faktura za wycinkę drzew na strefie relaksu”.

Burmistrz chciała sprostowania obu informacji. Oświadczenia miały zostać zamieszczone na tych samych profilach i pozostać przypięte do 25 października, czyli dnia referendum.

Ale wniosek na tym się nie kończył. Jaskólska-Palus domagała się również dwóch osobistych przeprosin. Nowosielski miał je własnoręcznie napisać, podpisać i wręczyć burmistrz. Osobne oświadczenie za każdy z zakwestionowanych wpisów.

Strona burmistrz wskazywała, że publikacje były udostępniane i komentowane, a pod nimi pojawiały się negatywne komentarze pod jej adresem. Określenie „lewa faktura” interpretowała jako zarzut dotyczący faktury fikcyjnej, poświadczającej nieprawdę albo niedokumentującej rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. We wniosku argumentowano, że w ten sposób Nowosielski miał zarzucić burmistrz popełnienie czynu zabronionego.

Jak bronił się Nowosielski

Nowosielski wniósł o oddalenie wniosku w całości. Zastrzegł jednak, że jeśli sąd uzna informację o nieistniejącym drzewie za nieprawdziwą, rozstrzygnięcie powinno ograniczyć się do sprostowania właśnie tego stwierdzenia. Sprzeciwiał się przeprosinom i innym dalej idącym żądaniom.

Zwracał uwagę, że burmistrz zakwestionowała pojedyncze fragmenty większych materiałów. „Bilans rządów w Brzegu” zawierał siedem różnych pozycji dotyczących wydatków i działań władz miasta. Kwota 6 912 zł była jedną z nich. Druga grafika również poruszała kilka tematów. Według Nowosielskiego ewentualna nieprawdziwość jednego zdania nie mogła przesądzać o prawdziwości całej publikacji.

Sama kwota 6 912 zł nie była wymyślona. Tyle rzeczywiście widniało w dokumentach. Problem, na który wskazywał Nowosielski, był inny. Umowa obejmowała wycięcie jednego kasztanowca, ale również pielęgnację trzech innych drzew: dwóch kasztanowców i jesionu. Na fakturze nie rozpisano, ile kosztowała każda z tych prac. Nie dało się więc z niej wyczytać, jaka część z 6 912 zł przypadła na samo ścięcie drzewa.

W odpowiedzi złożonej do sądu Nowosielski nie kwestionował już, że urzędowe dokumenty wskazują na istnienie kasztanowca przeznaczonego do usunięcia i późniejsze wykonanie prac. Podnosił jednak wątpliwości dotyczące jednoznacznej identyfikacji drzewa oraz jego stanu przed zleceniem. Twierdził też, że czym innym jest potwierdzenie wykonania i opłacenia usługi, a czym innym ocena gospodarności wydatku. Jego zdaniem dokumenty nie odpowiadały na pytanie, czy cena była najkorzystniejsza i czy prac nie można było wykonać taniej.

Osobnego wyjaśnienia wymagała „lewa faktura”. Umowa i decyzja administracyjna mówiły o wycięciu jednego drzewa, natomiast na fakturze zapisano: „USŁUGA PODESTEM RUCHOMYM, PIELĘGNACJA, WYCINKA I UTYLIZACJA DRZEW MARINA BRZEG”. Nowosielski zaznaczał, że ta różnica sama w sobie nie dowodzi podrobienia faktury, jej fikcyjności ani niewykonania prac. Określenie „lewa faktura” przedstawiał jako potoczną, ostrą krytykę sposobu rozliczenia wydatku.

Co ustalił sąd i dlaczego wydał takie orzeczenie

Tu najważniejsze według uzasadnienia sądu okazały się dokumenty. 30 września 2025 roku Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Brzegu wystąpił o zgodę na usunięcie drzewa przy Marinie na działce nr 35/4. W dokumentacji był kasztanowiec przeznaczony do ścięcia oraz trzy inne drzewa, przy których miały zostać wykonane prace pielęgnacyjne. 6 października burmistrz wyraziła zgodę na usunięcie jednego drzewa. 3 listopada Starosta Brzeski wydał decyzję zezwalającą MOSiR na jego usunięcie.

18 listopada MOSiR podpisał umowę z wykonawcą. Zakres prac obejmował wycięcie jednego drzewa oraz pielęgnację jesionu i dwóch kasztanowców. Według ustaleń sądu prace wykonano 4 grudnia. Sporządzono protokół, a następnego dnia wystawiono fakturę na 6 912 zł. Faktura została zapłacona.

Do sprawy wróciła później Komisja Rewizyjna Rady Miejskiej. W opinii z 28 maja 2026 roku sprawdziła procedurę usunięcia kasztanowca na terenie Mariny. Jak zapisano w uzasadnieniu sądu, nie stwierdzono nieprawidłowości.

To wystarczyło sądowi do oceny pierwszego z zakwestionowanych stwierdzeń. Jaskólska-Palus wykazała, że drzewo zostało wycięte po przeprowadzeniu procedury i uzyskaniu wymaganych zgód, prace wykonano, a wykonawcy zapłacono. Sąd odwołał się również do późniejszej kontroli, która nie wykazała uchybień, w tym niegospodarności. W tej sytuacji informację o wydaniu 6 912 zł na drzewo, „które już nie istniało”, uznał za nieprawdziwą.

W uzasadnieniu pojawia się przy tym ważne rozróżnienie. W trybie referendalnym sąd bada prawdziwość informacji dotyczących faktów, które można zweryfikować. Nie rozstrzyga natomiast, czy czyjaś opinia albo ocena jest słuszna. W tej sprawie uznał, że dwa zakwestionowane przez burmistrz sformułowania nie były wyłącznie ocenami. Dotyczyły konkretnych faktów.

Przy „lewej fakturze” spór dotyczył w dużej mierze znaczenia tych dwóch słów. Nowosielski tłumaczył je jako potoczne i krytyczne określenie sposobu rozliczenia. Sąd odczytał je znacznie mocniej. W uzasadnieniu nazwał to określenie „zdecydowanie negatywnym”, sugerującym fakturę fikcyjną albo taką, która nie odpowiada rzeczywistej usłudze lub jej zakresowi.

Dokumenty, zdaniem sądu, tego nie potwierdzały. Opis faktury dotyczący pielęgnacji, wycinki i utylizacji drzew odpowiadał zakresowi prac wynikającemu z pozostałej dokumentacji, a ich wykonanie potwierdzał protokół. Dlatego również informację o „lewej fakturze” sąd uznał za nieprawdziwą.

Nie oznaczało to jednak, że sąd oceniał cały „Bilans rządów w Brzegu” albo wszystkie treści z obu grafik. Jaskólska-Palus wskazała dwa konkretne sformułowania i właśnie one były przedmiotem postępowania. Argument Nowosielskiego, że stanowiły jedynie fragmenty większych publikacji, nie miał więc dla tej oceny znaczenia.

Nowosielski ma więc opublikować dwa sprostowania na obu profilach. Sąd określił nawet sposób ich zamieszczenia: mają być publiczne, napisane czarną czcionką Times New Roman w rozmiarze 12 na białym tle i przypięte na górze profili do 25 października. Na wykonanie orzeczenia będzie miał 24 godziny od prawomocnego zakończenia postępowania.

Burmistrz chciała jednak więcej. Domagała się jeszcze dwóch własnoręcznie napisanych przeprosin. Tego sąd nie nakazał. Pozostałą część wniosku oddalił, stwierdzając krótko w uzasadnieniu, że żądania te były „zbyt daleko idące”. Nowosielski ma także zwrócić Jaskólskiej-Palus 240 zł kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami.

Takie sprostowania nakazał sąd

Pierwsze dotyczy informacji o zapłacie za nieistniejące drzewo:

„Ja Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum oświadczam, że rozpowszechnione przeze mnie informacje dotyczące zapłacenia za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg i opublikowane na profilu społecznościowym Facebook na profilu uczestnika postępowania „Tadeusz Nowosielski” oraz na portalu społecznościowym Facebook na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” są nieprawdziwe”.

Drugie dotyczy „lewej faktury”:

„Ja, Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, oświadczam, że rozpowszechnione przeze mnie informacje dotyczące zapłacenia fikcyjnej faktury za wycinkę drzew na strefie relaksu i opublikowanie tej informacji na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” na portalu społecznościowym Facebook, są nieprawdziwe”.

A takich przeprosin chciała Jaskólska-Palus

Jaskólska-Palus domagała się dwóch własnoręcznie napisanych, podpisanych i wręczonych jej oświadczeń. Sąd tego żądania nie uwzględnił.

Pierwsze miało brzmieć:

„Ja, niżej podpisany Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, przepraszam Panią Violettę Jaskólską-Palus Burmistrza Brzegu za to, że podczas trwania kampanii referendalnej w sprawie odwołania Burmistrza Brzegu Violetty Jaskólskiej-Palus przed upływem kadencji, rozpowszechniłem nieprawdziwe informacje dotyczące zapłacenia za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg”.

Drugie:

„Ja, niżej podpisany Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, przepraszam Panią Violettę Jaskólską-Palus Burmistrza Brzegu za to, że podczas trwania kampanii referendalnej w sprawie odwołania Burmistrza Brzegu Violetty Jaskólskiej-Palus przed upływem kadencji, rozpowszechniłem nieprawdziwe informacje dotyczące zapłacenia fikcyjnej faktury za wycinkę drzew w strefie relaksu”.

Pełne uzasadnienie i wyrok sądu

Sygn. akt I Ns 129/24

POSTANOWIENIE

Dnia 23 września 2026 r.

Sąd Okręgowy w Opolu Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Piotr Sobków

Protokolant: sekr. sądowy Ewelina Młynek

po rozpoznaniu w dniu 23 września 2026 r. w Opolu

na rozprawie

sprawy z wniosku Violetty Jaskólskiej-Palus

z udziałem Tadeusza Nowosielskiego

o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym (referendum)

postanawia:

I. nakazać uczestnikowi Tadeuszowi Nowosielskiemu sprostowania nieprawdziwych informacji polegających na twierdzeniu, że zapłacono kwotę 6 912,00 zł za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg, co zostało opublikowane przez uczestnika postępowania w formie postu na portalu społecznościowym Facebook w dniu 4 września 2026 r. na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”: „NO TO PRZYPOMINAMY... BILANS RZĄDÓW W BRZEGU- FAKTY, LICZBY, PYTANIA, ZERO WYMÓWEK! 6 912 zł za drzewo, które już nie istniało”

poprzez publikację oświadczenia o następującej treści:

„Ja Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum oświadczam, że rozpowszechnione przeze mnie informacje dotyczące zapłacenia za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg i opublikowane na profilu społecznościowym Facebook na profilu

uczestnika postępowania „Tadeusz Nowosielski” oraz na portalu społecznościowym Facebook na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” są nieprawdziwe”;

w terminie nie późniejszym niż 24 godzin od daty prawomocnego zakończenia postępowania,

poprzez zamieszczenie na portalu społecznościowym Facebook na profilu uczestnika postępowania „Tadeusz Nowosielski” oraz na portalu społecznościowym Facebook na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”, wskazanego wyżej oświadczenia w formie wpisu publicznego widocznego dla wszystkich użytkowników portalu Facebook, na stronie głównej, sporządzonego tekstem drukowanym, przy użyciu czcionki Times New Roman w kolorze czarnym, rozmiar liter 12, na białym tle, z obowiązkiem utrzymywania go widocznego na wskazanych profilach do 25 października 2026 r. przypiętego na tablicy profilu jako pierwszy poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przez serwis Facebook tj. przypnij na górze strony,

II. nakazać uczestnikowi postępowania Tadeuszowi Nowosielskiemu sprostowania nieprawdziwych informacji polegających na twierdzeniu, że zapłacono fikcyjną fakturę za wycinkę drzew w strefie relaksu, co zostało opublikowane przez uczestnika postępowania w formie postu na portalu społecznościowym Facebook w dniu 20 września 2026 r. na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”: „APEL DO MIESZKAŃCÓW BRZEGU! NIE DAJCIE SIĘ ZASTRASZYĆ! POTRAFIĄ NIE LICZYĆ SIĘ Z PRAWEM Przykład? Lewa faktura za wycinkę drzew na strefie relaksu”

poprzez publikację oświadczenia o następującej treści:

„Ja, Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, oświadczam, że rozpowszechnione przeze mnie informacje dotyczące zapłacenia fikcyjnej faktury za wycinkę drzew na strefie relaksu i opublikowanie tej informacji na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” na portalu społecznościowym Facebook, są nieprawdziwe”;

w terminie nie późniejszym niż 24 godzin od daty prawomocnego zakończenia postępowania,

poprzez zamieszczenie na portalu społecznościowym Facebook na profilu uczestnika postępowania „Tadeusz Nowosielski” oraz na portalu społecznościowym Facebook na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”, wskazanego wyżej oświadczenia w formie wpisu publicznego widocznego dla wszystkich użytkowników portalu Facebook, na stronie głównej, sporządzonego tekstem drukowanym, przy użyciu czcionki Times New Roman w kolorze czarnym, rozmiar liter 12, na białym tle, z obowiązkiem utrzymywania go widocznego na wskazanych profilach do 25 października 2026 r. przypiętego na tablicy profilu jako pierwszy poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przez serwis Facebook tj. przypnij na górze strony,

III. oddalić wniosek w pozostałej części;

IV. zasądzić od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 22 września 2026 r. wnioskodawca – Violetta Jaskólska-Palus – Burmistrz Brzegu, na podstawie art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 472) zwanej dalej „ustawą”, wniosła o:

1. nakazanie uczestnikowi postępowania Tadeuszowi Nowosielskiemu sprostowania nieprawdziwych informacji polegających na twierdzeniu, że zapłacono kwotę 6 912,00 zł za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg, co zostało opublikowane przez uczestnika postępowania w formie postu na portalu społecznościowym Facebook w dniu 4 września 2026 r. na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”: „NO TO PRZYPOMINAMY... BILANS RZĄDÓW W BRZEGU- FAKTY, LICZBY, PYTANIA, ZERO WYMÓWEK! 6 912 zł za drzewo, które już nie istniało”

w formie ogłoszenia o treści:

„Ja, Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, oświadczam, że rozpowszechnione przeze mnie informacje dotyczące zapłacenia za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg i opublikowanie tej informacji na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” na portalu społecznościowym Facebook, są nieprawdziwe”

na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz z zastrzeżeniem charakteru widoczności postu, jako publiczny lub dostępny dla wszystkich, pisanego czarną czcionką o rozmiarze co najmniej 12 pt. na białym tle oraz obowiązkiem utrzymywania go widocznego na wskazanych profilach do dnia 25 października 2026 r., przypiętego na tablicy profilu jako pierwszy poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przez serwis Facebook tj. „Przypnij na górze strony”, tak aby odbiorcy korzystający z profilu mogli zapoznać się z treścią wpisu;

niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia, jednak nie później niż w ciągu 24 godzin;

2. nakazanie uczestnikowi postępowania Tadeuszowi Nowosielskiemu sprostowania nieprawdziwych informacji polegających na twierdzeniu, że zapłacono fikcyjną fakturę za wycinkę drzew w strefie relaksu, co zostało opublikowane przez uczestnika postępowania w formie postu na portalu społecznościowym Facebook w dniu 20 września 2026 r. na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”: „APEL DO MIESZKAŃCÓW BRZEGU! NIE DAJCIE SIĘ ZASTRASZYĆ! POTRAFIĄ NIE LICZYĆ SIĘ Z PRAWEM Przykład? Lewa faktura za wycinkę drzew na strefie relaksu”

w formie ogłoszenia o treści:

„Ja, Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, oświadczam, że rozpowszechnione przeze mnie informacje dotyczące zapłacenia fikcyjnej faktury za wycinkę drzew na strefie relaksu i opublikowanie tej informacji na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” na portalu społecznościowym Facebook, są nieprawdziwe”

na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” z zastrzeżeniem charakteru widoczności postu, jako publiczny lub dostępny dla wszystkich, pisanego czarną czcionką o rozmiarze co najmniej 12 pt. na białym tle oraz obowiązkiem utrzymywania go widocznego na wskazanych profilach do dnia 25 października 2026 r., przypiętego na tablicy profilu jako pierwszy poprzez skorzystanie z opcji udostępnianej przez serwis Facebook tj. „Przypnij na górze strony”, tak aby odbiorcy korzystający z profilu mogli zapoznać się z treścią wpisu;

niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia, jednak nie później niż w ciągu 24 godzin;

2. nakazanie uczestnikowi postępowania Tadeuszowi Nowosielskiemu przeproszenia wnioskodawcy – Violetty Jaskólskiej-Palus Burmistrza Brzegu poprzez wręczenie spisanego własnoręcznie i podpisanego oświadczenia o następującej treści:

„Ja, niżej podpisany Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, przepraszam Panią Violettę Jaskólską-Palus Burmistrza Brzegu za to, że podczas trwania kampanii referendalnej w sprawie odwołania Burmistrza Brzegu Violetty Jaskólskiej-Palus przed upływem kadencji, rozpowszechniłem nieprawdziwe informacje dotyczące zapłacenia za wycięcie nieistniejącego drzewa przy Marinie Brzeg”

niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia, jednak nie później niż w ciągu 24 godzin;

3. nakazanie uczestnikowi postępowania Tadeuszowi Nowosielskiemu przeproszenia wnioskodawcy – Violetty Jaskólskiej-Palus Burmistrza Brzegu poprzez wręczenie spisanego własnoręcznie i podpisanego oświadczenia o następującej treści:

„Ja, niżej podpisany Tadeusz Nowosielski pełnomocnik inicjatora referendum, przepraszam Panią Violettę Jaskólską-Palus Burmistrza Brzegu za to, że podczas trwania kampanii referendalnej w sprawie odwołania Burmistrza Brzegu Violetty Jaskólskiej-Palus przed upływem kadencji, rozpowszechniłem nieprawdziwe informacje dotyczące zapłacenia fikcyjnej faktury za wycinkę drzew w strefie relaksu”

niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia, jednak nie później niż w ciągu 24 godzin;

Wniosła także o obciążenie uczestnika kosztami postępowania.

W uzasadnieniu wskazała, iż posty zamieszczone w mediach społecznościowych przez uczestnika postępowania zawierające nieprawdziwe informacje były udostępniane dalej przez osoby trzecie w mediach społecznościowych, komentowane, a także cieszyły się dużą popularnością. Pod postem na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” pojawiły się negatywne komentarze pod adresem wnioskodawczyni. Uczestnik postępowania zarzucił wnioskodawczyni, że w okresie pełnienia funkcji Burmistrza Brzegu doszło do sprzeniewierzenia środków publicznych, polegających na opłaceniu faktury za usługę usunięcia nieistniejącego drzewa na kwotę 6 912,00 zł. Uczestnik postępowania zarzucił wnioskodawczyni, że w okresie pełnienia funkcji Burmistrza Brzegu doszło do zapłacenia fikcyjnej faktury za wycinkę drzew w Strefie Relaksu w Brzegu. Uczestnik postępowania użył pojęcia „lewa faktura”, co w kontekście również wcześniejszego postu z dnia 4 września 2026 r. oznacza „fakturę fikcyjną, fakturę poświadczającą nieprawdę, fakturę niedokumentującą rzeczywistych zdarzeń gospodarczych”. Tym samym uczestnik postępowania zarzucił wnioskodawczyni popełnienie czynu zabronionego. Celem uczestnika postępowania było poniżenie wnioskodawczyni w oczach opinii publicznej, a także uzyskanie jak największego rozgłosu wśród mieszkańców gminy Brzeg. Informacje umieszczone w mediach społecznościowych dotyczące drzewa, są nieprawdziwe.

W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania wniósł o oddalenie wniosku, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd sformułowania dotyczącego nieistnienia drzewa za nieprawdziwą informację w rozumieniu art. 35 ustawy o referendum lokalnym, ograniczenie rozstrzygnięcia wyłącznie do sprostowania tej konkretnej informacji i oddalenie wniosku w pozostałym zakresie, w szczególności w zakresie żądania przeprosin oraz świadczenia pieniężnego;

W uzasadnieniu wskazał, iż Wniosek dotyczy dwóch materiałów opublikowanych w toku kampanii referendalnej w dniach 4 września 2026 r. oraz 20 września 2026 r. Uczestnik kwestionuje natomiast sposób, w jaki wnioskodawczyni interpretuje ich treść, wyodrębniając pojedyncze sformułowania z wieloelementowych materiałów i przypisując im znaczenie szersze niż wynika z całego przekazu. Publikacje zaś były materiałem wielowątkowym.

Materiał zatytułowany „Bilans rządów w Brzegu” nie był publikacją poświęconą wyłącznie pracom przy drzewach na terenie Mariny. Plakat zawierał siedem odrębnych pozycji dotyczących różnych wydatków i działań władz miasta, które uczestnik poddawał krytycznej ocenie. Kwestia kwoty 6.912 zł oraz prac przy drzewie była jedną z siedmiu pozycji całego zestawienia. Pozostałych sześć nie dotyczyło spornej faktury ani przedmiotowego drzewa. Ma to znaczenie dla oceny zakresu wniosku. Wnioskodawczyni koncentruje się na fragmencie jednej z siedmiu pozycji wielowątkowego materiału. Nie można zatem utożsamiać ewentualnej nieprawdziwości jednego elementu opisu tej pozycji z nieprawdziwością całej informacji dotyczącej wydatku, a tym bardziej całego plakatu. Kwota nie dotyczyła wyłącznie wycięcia jednego drzewa. Z przedstawionej dokumentacji wynika ponadto, że przedmiotem umowy nie było wyłącznie wycięcie jednego drzewa. Wykonawca zobowiązał się do wycięcia jednego drzewa z gatunku kasztanowiec biały zgodnie z decyzją Starosty Brzeskiego oraz wykonania prac pielęgnacyjnych przy trzech innych drzewach: dwóch kasztanowcach i jednym jesionie. Kwota 6.912 zł stanowiła zatem wynagrodzenie za szerszy zakres prac. Jednocześnie wystawiona faktura nie zawiera rozbicia tej kwoty na poszczególne czynności. Na podstawie samej faktury nie można ustalić, jaka część wynagrodzenia przypadała na wycięcie jednego kasztanowca, jaka na pielęgnację trzech pozostałych drzew, a jaka na pozostałe czynności objęte usługą. Także druga kwestionowana publikacja miała charakter wielowątkowy. Grafika z 20 września 2026 r. została podzielona na cztery zasadnicze pola argumentacyjne. Kwestia faktury i prac przy drzewie była jednym z nich. Nie była więc ani jedynym, ani samodzielnym przekazem publikacji. Również w tym przypadku wnioskodawczyni wyodrębnia jeden element większego materiału i na jego podstawie formułuje żądania odnoszące się do publikacji jako całości.

W świetle dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem uczestnik nie kwestionuje, że dokumentacja urzędowa wskazuje na istnienie kasztanowca przeznaczonego do usunięcia i na późniejsze wykonanie prac. Uczestnik podnosi jednak, że dla oceny zakwestionowanego sformułowania istotne jest również jednoznaczne ustalenie tożsamości tego drzewa oraz jego stanu w okresie bezpośrednio poprzedzającym zlecenie. Uczestnik nie twierdzi na tej podstawie, że sam wydatek był nieuprawniony. Okoliczność ta stanowiła jednak dodatkową podstawę do zadawania pytań o zakres, lokalizację i sposób rozliczenia prac. Podnosił ocenę gospodarności wydatku. Dokumenty przedstawione przez wnioskodawczynię wskazują na zlecenie prac, ich odbiór oraz rozliczenie. Nie rozstrzygają natomiast same przez się, czy cena była najkorzystniejsza ani czy analogicznego zakresu prac nie można było wykonać taniej.

Podał, iż określenie „lewa faktura” należy oceniać w kontekście dokumentów. Ocena tego sformułowania wymaga jednak uwzględnienia całego kontekstu, w tym dokumentów dotyczących przedmiotowej usługi. Dokumenty przedstawione przez samą wnioskodawczynię różnią się bowiem w sposobie opisania zakresu prac. Umowa przewidywała wycięcie jednego kasztanowca białego oraz pielęgnację trzech innych drzew. Decyzja administracyjna również dotyczyła usunięcia jednego drzewa. Tymczasem faktura nr 11/12/2025 opisuje przedmiot rozliczenia jako:

„USŁUGA PODESTEM RUCHOMYM, PIELĘGNACJA, WYCINKA I UTYLIZACJA DRZEW MARINA BRZEG”. W zakresie wycinki i utylizacji faktura posługuje się więc liczbą mnogą „drzew”, podczas gdy decyzja i umowa przewidywały wycięcie jednego drzewa. Uczestnik nie twierdzi, że sama ta różnica dowodzi podrobienia faktury, fikcyjności dokumentu albo niewykonania prac. Jest jednak obiektywnie istniejącą różnicą pomiędzy sposobem opisania zakresu prac w umowie i decyzji a sposobem opisania usługi na dokumencie rozliczeniowym.

W tym kontekście powinno być oceniane potoczne i krytyczne określenie „lewa faktura”. Żaden z kwestionowanych materiałów nie zawiera stwierdzenia, że Burmistrz Brzegu Violetta Jaskólska-Palus ukradła środki publiczne, przywłaszczyła pieniądze, sfałszowała fakturę ani dopuściła się przestępstwa. Uczestnik nie formułował w tych publikacjach takiego zarzutu. Uczestnik nie podtrzymuje twierdzenia, że prace w ogóle nie zostały wykonane. Wskazuje natomiast, że sposób opisania faktury oraz brak szczegółowego rozbicia wynagrodzenia stanowiły element kontekstu krytycznej wypowiedzi dotyczącej sposobu rozliczenia tego wydatku. W niniejszej sprawie uczestnik nie kwestionuje dokumentów wskazujących na zlecenie i odbiór usunięcia jednego kasztanowca. Jednocześnie znaczna część faktycznej podstawy krytycznej publikacji znajduje potwierdzenie w dokumentach przedstawionych przez wnioskodawczynię, w szczególności co do wysokości wydatku oraz zakresu prac przy kilku drzewach.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni Violetta Jaskólska-Palus jest burmistrzem miasta Brzeg. Postanowieniem z dnia 2 września 2026 r. nr 19/2026 r. Komisarz Wyborczy II wyznaczył na 25.10.2026 r. termin przeprowadzenia referendum w przedmiocie odwołania Burmistrza Brzegu Violetty Jaskólskiej-Palus. Uczestnik postępowania jest pełnomocnikiem inicjatora referendum.

Dowody: postanowienie nr 19/2026 Komisarza Wyborczego w Opolu II z dnia 2 września 2026 r., okoliczności bezsporne

W dniu 30.09.2025 r. Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Brzegu złożył do burmistrza Miasta Brzeg wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów przy marinie Brzeg, działka 35/4. Do wniosku załączono opis drzew do wycięcia i pielęgnacji – wskazując na konieczność ścięcia całego drzewa – kasztanowca, oraz wycięcie suchych gałęzi i konarów oraz ścięcie górnej części 3 sztuk drzew (jesion oraz kolejne dwa kasztanowce).

W dniu 6.10.2025 r. Burmistrz Brzegu wyraziła zgodę na usunięcie jednego drzewa, wskazując jednocześnie o braku potrzeby zgody, jak i zezwolenia na zabiegi pielęgnacyjne polegające na usuwaniu suszu gałęziowego. W dniu 3.11.2025 r. Starosta Brzeski wydał decyzję o zezwoleniu Miejskiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w Brzegu na usunięcia drzewa. Wydanie decyzji poprzedzone było oględzinami w dniu 31.10.2024 r.

W dniu 18.11.2025 r. Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Brzegu zawarł umowę-zlecenie z FHU Michalski Mirosław polegającą na wycięciu jednego drzewa (zgodnie z powołaną wyżej decyzją Starosty Brzeskiego) i wykonania prac pielęgnacyjnych na Placu Drzewnym przy Marinie Brzeg (pielęgnacji jednego drzewa jesion oraz dwóch kasztanowców).

W dniu 4.12.2025 r. prace zostały wykonane, sporządzono protokół z wycinki oraz pielęgnacji. Za wykonaną usługę zleceniobiorca wystawił 5.12.2025 r. fakturę na 6.912,00 zł, która została zapłacona.

W dniu 28 maja 2026 r. Komisja rewizyjna Rady Miejskiej w Brzegu sporządziła opinię z wykonania budżetu Gminy Brzeg za 2025 r., sprawdzono procedurę uzyskania zgody na wycięcie drzewa kasztanowiec na terenie Mariny – nie stwierdzając nieprawidłowości.

Dowód: wniosek z załącznikiem k. 23-25

zgoda Burmistrza k. 26

decyzja Starosty Brzeskiego k. 27-28

umowa zlecenie k. 29

protokół z dnia 4.12.2025 r. wraz z dokumentacją zdjęciową k. 30-32

faktura z dnia 5.12.2025 r. k. 32

opinia komisji rewizyjnej k. 36-45

W czasie trwającej kampanii uczestnik postępowania Tadeusz Nowosielski opublikował w formie postu na portalu społecznościowym Facebook w dniu 4 września 2026 r. na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”: „NO TO PRZYPOMINAMY... BILANS RZĄDÓW W BRZEGU- FAKTY, LICZBY, PYTANIA, ZERO WYMÓWEK! 6 912 zł za drzewo, które już nie istniało”

Screen postu z dnia 4.09.2026 r. k. 17-18

Z kolei w formie postu na portalu społecznościowym Facebook w dniu 20 września 2026 r. na profilu „Tadeusz Nowosielski” oraz na profilu „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz”: opublikował „APEL DO MIESZKAŃCÓW BRZEGU! NIE DAJCIE SIĘ ZASTRASZYĆ! POTRAFIĄ NIE LICZYĆ SIĘ Z PRAWEM Przykład? Lewa faktura za wycinkę drzew na strefie relaksu”

Screen postu k. 20-22

Profil na portalu Facebook Tadeusza Nowosielskiego ma ponad 6 tys. obserwujących, a profil „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” ma ponad 2 tys. obserwujących.

Zeznania uczestnika postępowania k.31

Zeznania wnioskodawczyni k. 30

Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 472) 1. Jeżeli plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zawierają nieprawdziwe dane i informacje, każdy zainteresowany ma prawo złożyć do sądu okręgowego wniosek o:

1.          orzeczenie konfiskaty takich materiałów;

2.          wydanie zakazu publikowania takich materiałów;

3.          nakazanie sprostowania informacji;

4.          nakazanie przeproszenia pomówionego;

5.          nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 10 000 złotych na rzecz instytucji charytatywnej;

6.          zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty do 10 000 złotych tytułem odszkodowania.

Po pierwsze nie budzi wątpliwości, że wnioskodawczyni posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem. Pełni obecnie funkcję Burmistrza Brzegu i wniosek o referendum dotyczy jej odwołania z tej funkcji.

Po drugie, nie budzi wątpliwości Sądu fakt, iż zamieszczone na portalu Facebook przez uczestnika postępowania Tadeusza Nowosielskiego, wpisy w dniach 4 i 20 września 2026 r. noszą charakter materiału wyborczego.

Zgodnie z ogólną zasadą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Na skarżącym ciąży zatem obowiązek udowodnienia zasadności swojego żądania, a na uczestniku ewentualne wykazanie, że formułowane przez niego wypowiedzi zawierają informacje prawdziwe. Zawarte w poście tezy dotyczą przecież faktów, które winno się udowodnić, a nie dotyczy to ocen wbrew stanowisku zawartym w odpowiedzi na wniosek. W ramach przedmiotowego postępowania ocenie Sądu podlega wyłącznie prawdziwość informacji. Pamiętać jednak należy, iż ochrona przewidziana w art. 35 ustawy o referendum lokalnym dotyczy faktów podawanych w materiałach wyborczych i prowadzonej agitacji, nie zaś wniosków i ocen opartych na tych faktach. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wpisy na Facebooku o treści wskazanej wyżej, należało zakwalifikować jako wypowiedź lub inną formę agitacji wyborczej, zawierającą informację nieprawdziwą.

Wnioskodawczyni wykazała, wbrew twierdzeniom uczestnika, iż doszło do wycięcia drzewa, przebiegało to zgodnie z procedurą, za uprzednią zgodą odpowiednich organów, a usługa została wykonana i zapłacona. Procedura ta następnie była skontrolowana, nie stwierdzając uchybień w tym niegospodarności.

Nie miała miejsce opisywana w poście sytuacja aby wycięto drzewo które nie istniało, czy że istniała „lewa faktura za wycinkę drzew”. Opis faktury „...pielęgnacja wycinka utylizacja drzew” jest zbieżna z zleceniem z dnia 18.11.2025 r., decyzją starosty z dnia 6.10.2025 r. i wnioskiem MOSiR w Brzegu z dnia 30.09.2025 r. (potwierdzoną protokołem z wycinki).

W tym kontekście sformułowanie „lewa faktura” wbrew twierdzeniom uczestnika jest określeniem zdecydowanie negatywnym wskazującym, iż przedmiotowa faktura została wystawiona fikcyjnie, lub nie dotyczy danej rzeczy, usługi, lub jej zakresu – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Podobnie zresztą jak nieprawdziwe było twierdzenie o wydatkowaniu 6.912 zł za wycięcie drzewa które nie istniało. Bez znaczenia jest przy tym, iż posty te miały charakter wielowątkowy co podkreślał uczestnik. Wnioskodawczyni wnosiła o sprostowanie konkretnych zapisów do czego miała pełne prawo.

Sąd zgadza się z twierdzeniami wnioskodawczyni, iż wpisy te mogą dyskredytować wnioskodawczynię w oczach opinii publicznej i mieć wpływ na ich decyzje. Zwrócić należy uwagę, co nie było kwestionowane, iż Profil na portalu Facebook Tadeusza Nowosielskiego ma ponad 6 tys. obserwujących, a profil „Brzeg Referendum o Odwołanie Burmistrz” ma ponad 2 tys. obserwujących. W kontekście zbliżającego się referendum okoliczność ta ma istotny wpływ w ramach prowadzonej kampanii referendalnej. Wszak uczestnik postępowania jest pełnomocnikiem inicjatora tegoż referendum.

Treści opublikowane przez Tadeusza Nowosielskiego w cytowanych wpisach są nieprawdziwe, co skutkowało koniecznością uwzględnienia wniosku w zakresie żądania o sprostowaniu. W pozostałym zakresie jako zbyt daleko idący podlegał oddaleniu.

Wobec powyższego Sąd uznając wniosek w części za zasadny przy uwzględnieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o referendum lokalnym orzekł jak na wstępie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia o kosztach postępowania jest art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Postanowienie nie jest prawomocne