9 lutego kalendarz kulinarny należy do jednego z najbardziej rozpoznawalnych dań świata. Międzynarodowy Dzień Pizzy to okazja, by przypomnieć historię potrawy, która z prostego placka stała się globalnym symbolem wspólnego jedzenia, smaku i radości. W 2026 roku święto wypada w poniedziałek, a do jego obchodów pozostał już tylko jeden dzień.

Międzynarodowy Dzień Pizzy obchodzony jest co roku 9 lutego. Choć może się wydawać, że to święto czysto symboliczne, skala popularności pizzy pokazuje, że zasłużyła ona na własny dzień w kalendarzu. Każdego dnia na świecie sprzedawanych jest około 13 milionów pudełek pizzy, a jej najpopularniejszym wariantem pozostaje niezmiennie margherita.

Historia pizzy sięga jednak znacznie dalej niż współczesne pizzerie. Płaskie, wypiekane placki znane były już w starożytnym Egipcie, gdzie pełniły nawet funkcję płatniczą. W starożytnym Rzymie popularne były focaccie przyprawiane ziołami i serem. Były to proste potrawy ludzi pracy, tanie, sycące i łatwe do przygotowania.

Pierwsze pisemne wzmianki o pizzy pojawiają się w dokumencie z 997 roku. W XVII wieku w Neapolu znano już różne warianty placków określanych mianem pizzy, między innymi z serem, bazylią czy rybami. Przełom nastąpił po sprowadzeniu do Europy pomidorów z Ameryki. Choć początkowo uznawano je za rośliny ozdobne, z czasem stały się podstawą sosu, bez którego dziś trudno wyobrazić sobie pizzę.

Prawdziwą kolebką nowoczesnej pizzy stał się Neapol. W XVIII wieku zaczęły tam powstawać pierwsze pizzerie, a danie szybko zdobyło ogromną popularność wśród mieszkańców. Do historii przeszła wizyta króla Ferdynanda II Burbona w jednej z neapolitańskich pizzerii, która przyczyniła się do dalszego rozwoju i prestiżu potrawy.

Najbardziej znana legenda związana z pizzą dotyczy roku 1889 i wizyty królowej Włoch Małgorzaty Sabaudzkiej w Neapolu. Kucharz Raffaele Esposito przygotował dla niej trzy rodzaje pizzy, z których największe uznanie zdobyła wersja z pomidorami, mozzarellą i bazylią, nawiązująca kolorami do włoskiej flagi. Od imienia królowej miała wziąć nazwę margherita, choć historycy podkreślają, że taki wariant istniał już wcześniej, a sama nazwa mogła nawiązywać do kwiatu stokrotki.

Z Neapolu pizza zaczęła podbijać świat. Pod koniec XIX wieku trafiła do Stanów Zjednoczonych wraz z włoskimi emigrantami. W północnych Włoszech upowszechniła się dopiero po II wojnie światowej. Z czasem powstały dziesiątki regionalnych odmian, a każde państwo zaczęło tworzyć własne interpretacje tego dania.

We Włoszech do dziś wyróżnia się dwie podstawowe szkoły. Pizza neapolitańska jest cienka, delikatna, pieczona krótko w bardzo wysokiej temperaturze w piecu opalanym drewnem. Pizza rzymska ma grubsze ciasto i bardziej chrupiące brzegi. Neapolitana została objęta europejską ochroną jako gwarantowana tradycyjna specjalność i musi być przygotowywana według ściśle określonych zasad.

Dziś pizza występuje w setkach wariantów. Od klasycznych wersji z serem i sosem pomidorowym, przez pizze z owocami morza, warzywami, wędlinami, aż po słodkie odmiany deserowe. Niezależnie od dodatków jedno pozostaje niezmienne. Pizza od lat łączy ludzi przy jednym stole i stała się jednym z najbardziej uniwersalnych dań na świecie.