W piątek, 20 listopada, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka. To dobra okazja, by przypomnieć, że dzieci mają prawo do bezpieczeństwa, opieki, nauki i wyrażania własnego zdania. Polska odegrała ważną rolę w powstaniu dokumentu, który gwarantuje te prawa. W kalendarzu na dziś znajdziemy również Dzień Pamięci Osób Transpłciowych, Dzień Uprzemysłowienia Afryki i znacznie mniej oficjalny Dzień Absurdu.
20 listopada 1989 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję o prawach dziecka. Dokument ten określił prawa przysługujące wszystkim dzieciom, niezależnie od ich pochodzenia, sytuacji rodzinnej czy miejsca zamieszkania. Jest jednym z najszerzej ratyfikowanych traktatów dotyczących praw człowieka. Dokładnie 30 lat wcześniej, 20 listopada 1959 roku, ONZ przyjęła Deklarację praw dziecka. Obie rocznice sprawiły, że właśnie ten dzień stał się okazją do przypominania o prawach najmłodszych.
Polska zapoczątkowała prace nad konwencją
W 1978 roku Polska wystąpiła na forum ONZ z inicjatywą opracowania Konwencji o prawach dziecka. Był to ważny wkład naszego kraju w rozwój międzynarodowych przepisów chroniących dzieci. Warto przy tej okazji przypomnieć Janusza Korczaka, lekarza, pedagoga i autora książki „Prawo dziecka do szacunku”. Korczak przekonywał, że dziecko zasługuje na poważne traktowanie, a jego godność i uczucia nie mogą być lekceważone tylko dlatego, że jest młodsze od dorosłych. Konwencja gwarantuje między innymi prawo do życia, rozwoju, edukacji, opieki, ochrony przed przemocą i wykorzystywaniem. Dziecko ma również prawo wyrażać własne zdanie w sprawach, które go dotyczą. Nie oznacza to oczywiście, że dzieci mają decydować o wszystkim. Chodzi o to, by dorośli potrafili ich wysłuchać i traktowali ich potrzeby poważnie.
Dzień Praw Dziecka to nie Dzień Dziecka
W Polsce Dzień Dziecka obchodzimy 1 czerwca. Kojarzy się przede wszystkim z prezentami, zabawą i wydarzeniami przygotowywanymi dla najmłodszych. 20 listopada ma inny charakter. Przypomina o prawach, które powinny być przestrzegane każdego dnia, zarówno w domu, jak i w szkole. Choć Konwencję o prawach dziecka przyjęły niemal wszystkie państwa świata, w wielu miejscach dzieci nadal są pozbawione możliwości nauki, zmuszane do pracy lub dorastają w warunkach wojny. Problemem pozostają również przemoc i zaniedbanie. Z okazji Dnia Praw Dziecka UNICEF prowadzi kampanię „Go Blue”. W jej ramach budynki są podświetlane na niebiesko, aby zwrócić uwagę na sytuację dzieci i przypomnieć o ich prawach. Dzisiejsza data może być też pretekstem do zwykłej rozmowy z dzieckiem. O tym, co je martwi, czego się boi i czy czuje się wysłuchane. Czasem właśnie od takiej rozmowy zaczyna się szacunek, o którym tak wiele mówi się przy okazji tego święta.
20 listopada przypada Dzień Pamięci Osób Transpłciowych, znany jako Transgender Day of Remembrance. Jest poświęcony osobom, które straciły życie w wyniku przemocy i nienawiści związanej z ich tożsamością płciową. Obchody zapoczątkowała w 1999 roku amerykańska aktywistka Gwendolyn Ann Smith. Impulsem było zabójstwo Rity Hester, transpłciowej kobiety zamordowanej rok wcześniej w Massachusetts. Smith stworzyła internetowy projekt „Remembering Our Dead”, w którym upamiętniano ofiary przemocy. Z czasem inicjatywa przerodziła się w międzynarodowe obchody. W wielu krajach organizowane są spotkania przy świecach, odczytywane nazwiska ofiar, odbywają się wystawy i wydarzenia edukacyjne. W Polsce dzień ten upamiętniają przede wszystkim organizacje działające na rzecz osób LGBT.
Dzień Uprzemysłowienia Afryki ustanowiło Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1989 roku. Jego celem jest zwrócenie uwagi na potrzebę rozwoju przemysłu w krajach afrykańskich. Afryka dysponuje ogromnymi zasobami surowców naturalnych, ale znaczna ich część trafia za granicę bez wcześniejszego przetworzenia. Oznacza to, że wiele miejsc pracy i związanych z nimi zysków powstaje poza kontynentem. Rozwój miejscowych zakładów produkcyjnych mógłby zmienić tę sytuację. Przeszkodami pozostają jednak niedostateczna infrastruktura, problemy z dostępem do energii i ograniczone możliwości finansowania inwestycji. Część państw, między innymi Maroko, Egipt i Republika Południowej Afryki, rozwija własny przemysł motoryzacyjny, tekstylny i przetwórczy. 20 listopada organizacje międzynarodowe przypominają o tych wyzwaniach podczas konferencji i debat poświęconych gospodarce Afryki.
20 listopada ma również swoje mniej poważne oblicze. W kalendarzu nietypowych świąt znajdziemy Dzień Absurdu. Nie wiadomo dokładnie, kto go wymyślił ani kiedy zaczęto obchodzić. Trudno zresztą o bardziej odpowiednią historię dla święta poświęconego niedorzecznościom. Absurd od dawna inspiruje pisarzy, dramaturgów i filmowców. W polskiej kulturze trudno nie wspomnieć o Sławomirze Mrożku, Witoldzie Gombrowiczu czy Stanisławie Barei. Jego „Miś” do dziś przypomina o absurdach PRL-u, choć wiele przedstawionych w filmie sytuacji nadal wydaje się zaskakująco znajomych. Zresztą nie trzeba sięgać do literatury ani kina. Wystarczy czasem wizyta w urzędzie, gdzie do uzyskania jednego zaświadczenia potrzebne jest inne. A jeśli ktoś uważa, że absurd to już przeszłość, może po prostu miał ostatnio wyjątkowo dużo szczęścia.
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Dodaj komentarz
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu brzeg24.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz