Brzeg miastem cudów

Brzeg miastem cudów? Lilia Gebauer przygląda się wydarzeniom ostatnich miesięcy i robi to z właściwą felietonowi ironią. Znikające ławki, drzewa mające wpływać na miejski monitoring, spór mieszkańców ulicy Staromiejskiej, polityczne trzęsienie ziemi i zbliżające się referendum stają się dla autorki punktem wyjścia do znacznie poważniejszych pytań o sposób zarządzania miastem, pamięć o jego historii i to, czy Brzeg rzeczywiście zaczyna się budzić.

„Piękne miasto ogrodów Brzeg” – tak brzmiało przedwojenne hasło reklamowe i tytuł serii pocztówek, przedstawiających Brzeg. W zbiorach Muzeum Piastów Śląskich istnieje litografia barwna „Gartenstadt” autorstwa niemieckiego pejzażysty Ernsta Wardermanna, przedstawiająca Brzeg jako zieloną oazę. Przez 100 lat nasze miasto zmieniło swoje oblicze i charakter, ale wciąż jest godne uwagi, nie tylko dzięki zabytkom, ale i ze względu na niezwykłe zjawiska, zwłaszcza zachodzące ostatnimi czasy. Brzeg to miasto cudów! Pozwolę Czytelnikom przypomnieć historię znikających ławeczek przy Marinie nad Odrą. Pojawiły się w środku zimy, w krótkim czasie zniknęły, by zmaterializować się po paru miesiącach, czy to słońce, czy deszcz, samotnie i bezużytecznie. Jednorazowo posłużyły wandalom do rozładowania agresji i niszczycielskich zapędów, ale trwają, trwają…

Ale co tam ławeczki, teraz to mamy sensację! Botaniczną, a raczej dendrologiczną, bo dotyczy drzew. Niespotykane nigdzie indziej tajemnicze zjawisko, którego bohaterami są drzewa liściaste, rosnące tylko i wyłącznie w naszym szacownym grodzie. Nie ma takich w kraju ani za granicą. Otóż te drzewa liściaste, jak podaje Straż Miejska, skutecznie uniemożliwiają monitoring miejski, czyli blokują sygnał radiowy z kamer! Anulują, unieważniają, kasują, unicestwiają obraz! To ci dopiero dziwo! Ale przecież nie ma co się dziwić! Już szekspirowski Hamlet, a za nim nasz wieszcz narodowy Adam Mickiewicz tłumaczył, że „są dziwy w niebie i na ziemi, o których nie śniło się filozofom”. Cytat ten oznacza, że świat ma w sobie tajemnice, których rozum, nauka i filozofia nie potrafią w pełni wyjaśnić ani ogarnąć rozumem. Tak mamy i tu.

Przy tak niezwykłych brzeskich drzewach dla nikogo nie powinno być zaskoczeniem, że obraz bandyckiego napadu w centrum miasta nie został zarejestrowany przez kamery. Poturbowany człowiek musiał być hospitalizowany, a monitoring, choć był w pobliżu, okazał się niewystarczający i niewydolny, właśnie z winy tych osobliwych drzew liściastych tam rosnących. Zawiniły dopiero teraz, choć rosną od wielu lat. Wniosek płynie stąd taki: „hulaj duszo, piekła nie ma”, jak wołał rozochocony okowitą Pan Twardowski z ballady Adama Mickiewicza! Dopóki drzewa mają listowie, można bezkarnie dokonywać rozboju, napadów, bijatyk i innych chuligańskich wybryków, bo nic nie będzie zarejestrowane dzięki albo z winy cudownych właściwości brzeskiego drzewostanu. Co ciekawe, do niedawna, a nawet od zawsze, to były całkiem zwyczajne, choć piękne drzewa, rosnące od wielu lat, a tu nagle cud! Co zrobić, aby nie utrudniały pracy Straży Miejskiej? Wyciąć je? O nie! Zacznijmy je uprawiać na plantacjach! Niezwykłe drzewa rosnące tylko na brzeskiej, urodzajnej glebie, obficie zasilanej bezmyślnością, w klimacie nieudolności i błędnych decyzji, a także niechęci do działania dla dobra obywateli naszego miasta. Na takie cudowne drzewa byłby ogromny popyt, a jakie dochody, ho, ho…

Miasto cudów oferuje więcej niezwykłych zjawisk. Mieszkańcy przy ulicy Staromiejskiej toczyli bój o możliwość dostępu autem pod swoje bramy 4, 5 i 6. Po wielu miesiącach utarczek, bezowocnych rozmów i odmów ze strony Starostwa i Urzędu Miasta niespodziewanie ujrzeli znak drogowy, zezwalający im na dojazd, ale tylko do numerów 4–6. Toż to prawdziwy cud! A może to sprawka Piastoludków, psotnych skrzatów, opisanych w niedawno wydanej książce pani Ewy Liszki?

Kolejnym niezwykłym wydarzeniem, już nie cudownym, ale i nie do końca zrozumiałym, jest rozwiązanie powiatowych struktur KO, za karę dla swoich członków, będących radnymi, którzy nie zaaprobowali działania p. Burmistrz. Radni Miasta wychodzą na ulice, ujawniane są sprawy dotychczas ukrywane za zamkniętymi drzwiami UM. Niebawem staniemy do referendum o odwołanie p. Burmistrz. Brzeg się budzi, a może już się obudził, a jak bardzo, przekonamy się wkrótce. Czy jak „słomiany ogień” zgaśnie, zapał opadnie, mieszkańcy poprzestaną na internetowych wpisach, hejtach, bo tak najwygodniej? Czy jednak pójdziemy, przypominając sobie o Wydarzeniach Brzeskich z maja 1966 r.? To był pierwszy zryw niepodległościowy, jak podają źródła historyczne, a starsze pokolenie pamięta. Tę 60. rocznicę wydarzeń obchodziliśmy w czerwcu, co władze naszego miasta totalnie zignorowały, zlekceważyły, skąpiąc nawet symbolicznej złotówki, choć równolegle zostały sfinansowane koncerty w amfiteatrze z okazji Dni Księstwa Brzeskiego, artystów wątpliwej wartości, ale o bogatym słownictwie w niecenzuralne słowa, jakie serwował np. zespół Żabson. Społecznemu Komitetowi Obchodów Wydarzeń Brzeskich w 60. rocznicę, który tworzyli poważni ludzie, tacy jak pan Janusz Jakubów czy ksiądz proboszcz dwóch parafii, p. Burmistrz zaoferowała upieczenie ciasta! Zaiste, godna postawa urzędnika państwowego, pełniącego funkcję burmistrza. Nawet Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej pochylił się nad naszą rocznicą, obchody objął swoim honorowym patronatem, podpisał list, który został odczytany. Głowa państwa oddaje hołd bohaterom tamtych dni, tym, którzy stanęli w obronie swobody, wiary chrześcijańskiej i ludzkiej godności. Ze strony p. Burmistrz może to nie była pogarda, a pokora? Nie każdy czuje się godny zaszczytu, by choć stanąć obok odczytywanego listu głowy państwa. Rozumiemy to, odrobina pokory jest nieraz potrzebna.

Wydarzenia z 1966 r. noszą nazwę „brzeskiej pacyfikacji” lub „brzeskiego czarnego czwartku”. Mieszkańcy mężnie bronili wtedy swojego kościoła i kapłanów przed komunistycznymi władzami. Czy w oczach brzeskich władz przestały być istotne takie mądre nauki, jak wołał Marszałek Józef Piłsudski: „Naród, który traci pamięć, przestaje być narodem…”, a wcześniej Adam Asnyk przestrzegał: „Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy…”, a Henryk Sienkiewicz nakazywał: „Kochać swój kraj i czcić jego przeszłość”. My również zgadzamy się z Ewą Kassalą, autorką historycznych książek, która twierdzi, że „Historia to najcenniejszy skarb każdego narodu”.

„Razem, młodzi przyjaciele” – zachęcał do działania młodych ludzi, „Dalej, bryło, z posad świata, nowymi cię pchniemy tory”. Posłuchajmy poety i dajmy szansę młodym w nadziei, że tę brzeską „bryłę” ruszą z posad i pchną na nowe tory, bo „beton” już się kruszy po niedawnym politycznym „trzęsieniu ziemi” i w końcu runie, jak w okresie PRL-u śpiewał Jacek Kaczmarski: „a mury runą, runą, runą…”. Czego życzę wszystkim krajanom, a zwłaszcza młodym, pełnym zapału, buntu i sił, gotowym na zmiany i budowanie lepszej rzeczywistości.

Pełna nadzieiLilia Gebauer