Znicze, kwiaty i wspomnienia. Dziś uroczystość Wszystkich Świętych

Dziś, 1 listopada, obchodzimy uroczystość Wszystkich Świętych. Od rana odwiedzamy cmentarze, zapalamy znicze i składamy kwiaty na grobach bliskich. To również czas rodzinnych spotkań i wspomnień o tych, którzy odeszli. W tradycji Kościoła katolickiego dzień ten poświęcony jest wszystkim zbawionym. Modlitwie za zmarłych służy przede wszystkim przypadający 2 listopada Dzień Zaduszny.

Uroczystość Wszystkich Świętych obejmuje zarówno osoby oficjalnie kanonizowane przez Kościół, jak i tych, którzy według wiary katolickiej osiągnęli zbawienie, choć ich imiona pozostają nieznane.

Historia Wszystkich Świętych

Początkowo chrześcijanie wspominali przede wszystkim męczenników, którzy oddali życie za wiarę. Takie uroczystości organizowano już w IV wieku, choć ich daty różniły się w zależności od regionu. Z czasem wspomnieniem zaczęto obejmować wszystkich świętych. Obchody 1 listopada pojawiły się w Rzymie w VIII wieku. Wiąże się je z papieżem Grzegorzem III, który ufundował w bazylice św. Piotra na Watykanie kaplicę poświęconą między innymi Maryi, apostołom, męczennikom i wyznawcom. Polecił również odprawiać tam modlitwy ku czci Wszystkich Świętych właśnie 1 listopada. W 835 roku papież Grzegorz IV podjął starania, aby uroczystość obchodzono tego dnia w całym cesarstwie frankijskim. W kolejnych stuleciach data ta utrwaliła się w kalendarzu Kościoła zachodniego.

Znicze, kwiaty i rodzinne spotkania

Na polskich cmentarzach największy ruch zaczyna się zwykle już kilka dni przed 1 listopada. Porządkujemy groby, przynosimy kwiaty i znicze. W samą uroczystość odwiedzamy groby bliskich, często przyjeżdżając z odległych miejscowości. Dla wielu rodzin to jedna z niewielu okazji w roku, by spotkać się przy grobach rodziców, dziadków czy krewnych. W kościołach odprawiane są msze, a na wielu cmentarzach odbywają się nabożeństwa i procesje połączone z modlitwą za zmarłych. Wieczorem cmentarze rozświetlają tysiące zniczy. W Polsce 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Tak było również w okresie PRL-u, kiedy często używano określenia „Święto Zmarłych”, podkreślając świecki charakter obchodów. Nazwa ta pozostała w języku potocznym, choć w Kościele katolickim oficjalnie obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych.

2 listopada obchodzimy Dzień Zaduszny

Dzień Zaduszny, nazywany również Zaduszkami, poświęcony jest modlitwie za wszystkich wiernych zmarłych. W tradycji katolickiej szczególnie pamięta się wtedy o duszach przebywających w czyśćcu. W Polsce zwyczaje związane z obydwoma dniami od dawna się przenikają. Cmentarze odwiedzamy zarówno 1, jak i 2 listopada, choć największy ruch przypada zazwyczaj na Wszystkich Świętych. Inaczej wygląda to w Kościele prawosławnym, gdzie szczególne dni modlitw za zmarłych przypadają w innych terminach, między innymi w okresie wielkanocnym. Wierni prawosławni mieszkający w Polsce również odwiedzają jednak groby bliskich 1 listopada, zwłaszcza w rodzinach, w których spotykają się różne tradycje religijne.