24 sierpnia. Dzień Windowsa i zdegradowanego Plutona

24 sierpnia przypadają dwa święta. Pierwsze przypomina historię systemu Windows, który przez dekady zmieniał sposób korzystania z komputerów. Drugie wraca do decyzji sprzed 20 lat, kiedy Pluton stracił status dziewiątej planety Układu Słonecznego. Dziś obchodzimy Dzień Windowsa oraz Dzień Zdegradowania Plutona.

Dzień Windowsa

Dla wielu osób komputer bez Windowsa przez lata był czymś niemal niewyobrażalnym. System Microsoftu towarzyszył kolejnym pokoleniom użytkowników, a jego charakterystyczne okna, menu Start, pulpit czy Kosz stały się częścią codziennego korzystania z komputerów.

Historia Windowsa zaczęła się jeszcze w latach 80. Pierwsze wersje były graficzną nakładką na system MS DOS i nie od razu zdobyły popularność. Microsoft rozwijał jednak swój produkt, dodając kolejne funkcje i programy.

Duży krok naprzód przyniósł Windows 3.0 z 1990 roku. System odniósł znacznie większy sukces niż poprzednicy. W ciągu dwóch lat sprzedano około 10 milionów egzemplarzy. Użytkownicy otrzymali między innymi lepszą obsługę wielu programów, a także grę, która później stała się jednym z symboli Windowsa, czyli Pasjansa.

Prawdziwy przełom nastąpił jednak 24 sierpnia 1995 roku. Właśnie wtedy Microsoft wprowadził na rynek Windows 95.

To właśnie w tym systemie pojawiły się rozwiązania, które na wiele lat zdefiniowały sposób obsługi komputera. Były to między innymi pasek zadań oraz przycisk Start. Windows 95 automatycznie wykrywał też nowe urządzenia i znacznie ułatwiał dostęp do programów oraz dokumentów.

Sukces był ogromny. W ciągu pierwszego miesiąca sprzedano około 7 milionów egzemplarzy systemu.

Później pojawiały się kolejne wersje. Windows 98 poprawił stabilność oraz obsługę urządzeń USB. Windows 2000 rozwijał rozwiązania przeznaczone między innymi dla firm. Windows Me zapisał się w historii znacznie gorzej i przez wielu użytkowników był krytykowany za problemy ze stabilnością.

Za to Windows XP okazał się jednym z największych sukcesów Microsoftu. Charakterystyczny niebieski pasek zadań i zielone wzgórza na tapecie do dziś wywołują nostalgię u osób, które korzystały z komputerów na początku XXI wieku.

Potem przyszły Vista, Windows 7 i kontrowersyjny Windows 8. Ten ostatni został zaprojektowany z myślą między innymi o rosnącej popularności ekranów dotykowych, ale rezygnacja z tradycyjnego menu Start nie przypadła do gustu wielu użytkownikom.

Windows 10 miał połączyć sprawdzone rozwiązania poprzedników z nowymi funkcjami. W 2021 roku pojawił się Windows 11, który otrzymał bardziej nowoczesny wygląd, zaokrąglone okna i rozbudowane możliwości organizacji przestrzeni roboczej.

Dzień Zdegradowania Plutona

24 sierpnia przypada Dzień Zdegradowania Plutona. Data nie jest przypadkowa. Dokładnie 20 lat temu, 24 sierpnia 2006 roku, Międzynarodowa Unia Astronomiczna zdecydowała, że Pluton przestaje być dziewiątą planetą Układu Słonecznego i zostaje zaliczony do planet karłowatych.

Pluton został odkryty w 1930 roku przez amerykańskiego astronoma Clyde'a Tombaugha. Przez kolejnych 76 lat znajdował się w podręcznikach jako dziewiąta i najbardziej odległa planeta Układu Słonecznego.

Sytuacja zaczęła się komplikować, gdy astronomowie odkrywali kolejne obiekty znajdujące się za orbitą Neptuna. Szczególne znaczenie miało odkrycie Eris, obiektu o rozmiarach porównywalnych z Plutonem. Pojawiło się wtedy pytanie, czy również ona powinna zostać uznana za planetę.

W 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna postanowiła uporządkować tę kwestię i przyjęła nową definicję planety. Zgodnie z nią ciało niebieskie musi krążyć wokół Słońca, mieć wystarczającą masę, aby uzyskać kształt zbliżony do kulistego, oraz dominować grawitacyjnie w swoim otoczeniu orbitalnym.

Pluton spełnia dwa pierwsze warunki. Problemem okazał się trzeci. Dzieli swoje sąsiedztwo z wieloma innymi obiektami Pasa Kuipera. W efekcie 24 sierpnia 2006 roku został oficjalnie zakwalifikowany jako planeta karłowata.

Decyzja wzbudziła spore emocje. Szczególnie głośno dyskutowano o niej w Stanach Zjednoczonych, ponieważ Pluton był jedyną planetą odkrytą przez Amerykanina. Do dziś można również spotkać naukowców krytykujących definicję przyjętą w 2006 roku.

Utrata statusu planety nie sprawiła jednak, że Pluton stał się mniej interesujący. Wręcz przeciwnie. W lipcu 2015 roku w jego pobliżu przeleciała sonda New Horizons. Przesłane na Ziemię zdjęcia po raz pierwszy pokazały szczegóły powierzchni tego odległego świata. Najbardziej rozpoznawalny okazał się ogromny jasny obszar przypominający serce. Jego częścią jest Równina Sputnika.

Pluton ma także pięć znanych księżyców. Największym jest Charon, którego średnica wynosi około połowy średnicy Plutona. Sam Pluton potrzebuje około 248 ziemskich lat, aby wykonać pełne okrążenie wokół Słońca. Oznacza to, że od chwili jego odkrycia w 1930 roku nie minął na nim jeszcze nawet jeden pełny rok.

Dziś Układ Słoneczny oficjalnie liczy osiem planet. Pluton pozostaje planetą karłowatą, choć dla wielu osób wychowanych na starszych podręcznikach nadal pozostaje po prostu dziewiątą planetą. Tegoroczny Dzień Zdegradowania Plutona jest szczególny. Od decyzji, która zmieniła jego status, mija właśnie 20 lat.