Taksówkarze, zaginieni i rekin wielorybi. Taki jest 30 sierpnia

Kiedyś czekali na postoju albo na wezwanie dyspozytorki, dziś klientów coraz częściej dostają przez aplikację. Taksówkarze mają 30 sierpnia swoje święto. W niedzielnym kalendarzu jest jednak znacznie więcej. To także dzień pamięci o osobach zaginionych oraz święto największej ryby świata, rekina wielorybiego.

Dzień Taksówkarza

Charakterystyczne postoje, samochody z kogutem TAXI na dachu i kierowcy czekający na kolejny kurs. Jeszcze nie tak dawno był to zwyczajny widok w każdym większym mieście. Dzisiaj postoje nadal są, ale sporą część rynku przejęły aplikacje.

Historia taksówek w Polsce jest znacznie dłuższa. Pierwsze pojawiły się na przełomie XIX i XX wieku, początkowo przede wszystkim w dużych miastach. Przejazd nie należał wtedy do tanich przyjemności i był raczej usługą dla zamożniejszych klientów.

W 1903 roku Towarzystwo Eksploatacji Samochodów opracowało regulamin taksówek. Samochód mógł zabrać najwyżej trzech pasażerów. Kursy przerwała I wojna światowa, a taksówki ponownie wyjechały na ulice w 1921 roku. Później zmieniało się właściwie wszystko. Samochody, ceny, przepisy i sposób zamawiania przejazdu. W PRL klient wsiadał do taksówki i na liczniku od razu pojawiała się opłata początkowa, popularnie nazywana „trzaśnięciem drzwiami”.

Dawniej dobry taksówkarz musiał mieć miasto w głowie. Nie było nawigacji prowadzącej zakręt po zakręcie, więc znajomość ulic, skrótów i numeracji budynków była częścią fachu. Właśnie pamięć londyńskich taksówkarzy zainteresowała naukowców. Badania rezonansem magnetycznym wykazały u doświadczonych kierowców różnice w tylnej części hipokampa, obszarze mózgu związanym z pamięcią przestrzenną. Lata zapamiętywania ulic i tras najwyraźniej robiły swoje.

Są też rzeczy, których żadna nawigacja nie ułatwi. Zwłaszcza nocą kierowca nie wie, kto wsiądzie do samochodu i w jakim stanie będzie pasażer. Taksówkarze spotykają po drodze ludzi spokojnych, rozmownych, nietrzeźwych, a czasem agresywnych. Dzisiaj mają swoje święto, więc życzymy im przede wszystkim spokojnych kursów, normalnych pasażerów i szerokiej drogi.

30 sierpnia przypomina również o zaginionych

Międzynarodowy Dzień Pamięci Osób Zaginionych wyrósł z działalności FEDEFAM, organizacji skupiającej rodziny osób zaginionych w krajach Ameryki Łacińskiej. Chodziło przede wszystkim o ludzi potajemnie zatrzymywanych, więzionych i takich, po których później ginął ślad. Problem nie pozostał jednak tylko sprawą Ameryki Łacińskiej. W 1992 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło deklarację dotyczącą ochrony wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem. W 2010 roku ONZ ustanowiła 30 sierpnia Międzynarodowym Dniem Ofiar Wymuszonych Zaginięć.

W takich przypadkach często przez lata nie wiadomo, czy zaginiony żyje, gdzie jest przetrzymywany albo co się z nim stało. Odpowiedzi szukają rodziny, czasem bezskutecznie.

Największa ryba świata też ma dziś swój dzień

Rekin wielorybi może mieć kilkanaście metrów długości. Nazwa czasem wprowadza w błąd, bo z wielorybem nie ma wiele wspólnego. Jest rekinem i największą żyjącą rybą. Mimo rozmiarów nie poluje na ludzi. Pływa z otwartym pyskiem i filtruje wodę, żywiąc się przede wszystkim planktonem oraz niewielkimi organizmami.

Każdy osobnik ma charakterystyczny układ jasnych plam na skórze. Wzory są na tyle różne, że naukowcy wykorzystują je do rozpoznawania konkretnych rekinów i obserwowania ich wędrówek. Rekin wielorybi jest gatunkiem zagrożonym. Ginie m.in. wskutek połowów, zaplątuje się w sieci i pada ofiarą kolizji z jednostkami pływającymi. Właśnie zwróceniu uwagi na jego ochronę służy obchodzony 30 sierpnia Międzynarodowy Dzień Rekina Wielorybiego.