Kiedy dziesięć pięter było wieżowcem. Dziś Dzień Wieżowców

3 września obchodzony jest Dzień Wieżowców. Data nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1856 roku urodził się Louis Sullivan, jeden z najważniejszych amerykańskich architektów przełomu XIX i XX wieku. Nazywano go „ojcem wieżowców”, choć sam wieżowca nie wynalazł. Miał za to duży wpływ na to, jak zaczęto projektować wysokie budynki.

Pierwsze wysokie budynki zaczęły powstawać w Stanach Zjednoczonych pod koniec XIX wieku. Duże znaczenie miało zastosowanie stali. Wcześniej ciężar kolejnych kondygnacji spoczywał głównie na ścianach, które wraz ze wzrostem wysokości budynku musiały być coraz grubsze. Stalowy szkielet pozwolił to zmienić.

Jednym z miejsc, gdzie nowe rozwiązania szybko znalazły zastosowanie, było Chicago odbudowujące się po wielkim pożarze z 1871 roku. W 1885 roku ukończono tam Home Insurance Building, uznawany za jeden z pierwszych wieżowców. Miał dziesięć pięter. Nowością była przede wszystkim jego konstrukcja.

Louis Sullivan również związał znaczną część swojej zawodowej drogi z Chicago. Pracował tam wspólnie z Dankmarem Adlerem. Z ich pracowni wyszły projekty, które zapisały się w historii amerykańskiej architektury.

„Forma podąża za funkcją”

To właśnie z Sullivanem kojarzone jest słynne zdanie „forma podąża za funkcją”. Architekt uważał, że wygląd budynku powinien wynikać z jego przeznaczenia. Nie oznaczało to jednak prostych, pozbawionych ozdób fasad. Sullivan chętnie wykorzystywał ornamenty i motywy roślinne, które stały się jednym ze znaków rozpoznawczych jego projektów.

Do najbardziej znanych budynków związanych z jego działalnością należą Wainwright Building w St. Louis, Guaranty Building w Buffalo i Auditorium Building w Chicago. Sullivan był również mentorem Franka Lloyda Wrighta. 

Od tamtych czasów zmieniła się przede wszystkim skala. Home Insurance Building miał dziesięć pięter, a Burj Khalifa w Dubaju wznosi się na 828 metrów. Shanghai Tower ma 632 metry, natomiast One World Trade Center w Nowym Jorku 541 metrów.

Louis Sullivan zmarł w 1924 roku. Dwadzieścia lat później pośmiertnie otrzymał Złoty Medal Amerykańskiego Instytutu Architektów. Dzień jego urodzin stał się datą Dnia Wieżowców.

fot. wikipedia.org (Wiktorgrigas)