13 września. Od programistów i weteranów granicy po całowanie i… jaskinie

13 września ma w kalendarzu kilka bardzo różnych okazji. Swoje święto mają dziś programiści oraz weterani Służby Granicznej. Jest też zdecydowanie mniej oficjalny Dzień Całowania Chłopaków w Usta. A od tego roku dochodzi jeszcze jedno święto. Po raz pierwszy obchodzimy ustanowiony przez UNESCO Międzynarodowy Dzień Jaskiń i Krasu.

Dzień Programisty. Dlaczego właśnie 256. dzień roku?

Programiści nie wybrali swojej daty przypadkowo. Ich święto przypada w 256. dniu roku, czyli 13 września, a w latach przestępnych dzień wcześniej. Liczba 256 jest dla informatyków oczywista. Tyle różnych wartości można zapisać w jednym 8-bitowym bajcie.

Pomysł święta pojawił się w Rosji. W 2002 roku Valentin Balt rozpoczął zbieranie podpisów pod petycją w sprawie oficjalnego ustanowienia Dnia Programisty. Siedem lat później, 11 września 2009 roku, odpowiedni dekret podpisał prezydent Dmitrij Miedwiediew.

Bez programistów spora część rzeczy, z których korzystamy każdego dnia, po prostu by nie działała. Oprogramowanie steruje maszynami, obsługuje bankowość, telefony i niezliczone aplikacje. Gry komputerowe to tylko najbardziej widoczna część tego świata.

Dzień Weterana Służby Granicznej

13 września przypada również Dzień Weterana Służby Granicznej. Święto ustanowiono w 1986 roku, a jego data nawiązuje do powołania Wojsk Ochrony Pogranicza w 1945 roku. Przy tej okazji przypomina się również o wcześniejszych formacjach strzegących polskich granic. 12 września 1924 roku powołano Korpus Ochrony Pogranicza. Podczas obchodów wspominani są ludzie, którzy przez lata strzegli polskich granic, szczególnie ci, którzy zginęli podczas służby.

Wojska Ochrony Pogranicza istniały do 1991 roku. Po ich rozformowaniu ochronę granic przejęła Straż Graniczna, utworzona na podstawie ustawy z 12 października 1990 roku. Dzisiejsza służba na granicy to znacznie więcej niż sprawdzanie dokumentów. Funkcjonariusze mierzą się z przemytem, nielegalnym przekraczaniem granicy i innymi zagrożeniami. Dzień Weterana przypomina przede wszystkim o tych, którzy wykonywali tę służbę wcześniej i przekazali ją kolejnym pokoleniom funkcjonariuszy.

Pierwszy w historii Międzynarodowy Dzień Jaskiń i Krasu

Tegoroczny 13 września jest pod jednym względem wyjątkowy. W 2026 roku po raz pierwszy obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Jaskiń i Krasu UNESCO.

Święto jest naprawdę nowe. UNESCO oficjalnie ustanowiło je podczas Konferencji Generalnej w Samarkandzie 12 listopada 2025 roku. Z inicjatywą wystąpiła Słowenia, po wcześniejszej propozycji Międzynarodowej Unii Speleologicznej. Turystyczne trasy to zaledwie niewielka część znaczenia jaskiń i obszarów krasowych. Zajmują one niemal jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi, a związane z nimi zasoby dostarczają wodę pitną ponad miliardowi ludzi. Pod ziemią kryją się wyjątkowe ekosystemy oraz naturalne zapisy geologicznej przeszłości naszej planety. Pierwsze oficjalne obchody odbywają się w Postojnej w Słowenii. Towarzyszy im międzynarodowa konferencja poświęcona ochronie i badaniu jaskiń oraz obszarów krasowych.

Data też nie została wybrana przypadkiem. 13 września 2021 roku Międzynarodowa Unia Speleologiczna po raz pierwszy zaprezentowała tę inicjatywę w UNESCO w Paryżu. Pięć lat później obchodzimy pierwszą oficjalną edycję nowego święta.

Dzień Całowania Chłopaków w Usta

Na 13 września przypada też coś zdecydowanie mniej oficjalnego: Dzień Całowania Chłopaków w Usta. Jego pochodzenie nie jest dokładnie znane, a popularność zdobył przede wszystkim dzięki internetowi i mediom społecznościowym.

Tutaj większych wyjaśnień chyba nie potrzeba. Żony, narzeczone i partnerki mają dziś dodatkowy pretekst, żeby pocałować swoich chłopaków. I nie w policzek czy czoło, bo zgodnie z nazwą święta chodzi właśnie o pocałunek w usta.

Zresztą dla wielu par 13 września pod tym względem zapewne niczym nie będzie się różnił od 12 czy 14 września.