Blues, maszyniści i ozonosfera. Co świętujemy 16 września?

Gitara i harmonijka, lokomotywa oraz warstwa atmosfery chroniąca Ziemię przed szkodliwym promieniowaniem. Trudno znaleźć między nimi wspólny mianownik, a jednak łączy je data. W środę, 16 września, obchodzimy Dzień Bluesa, Dzień Maszynisty oraz Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej.

Dzień Bluesa

Blues ma dziś swoje święto. W Polsce Dzień Bluesa obchodzony jest od 2005 roku z inicjatywy Polskiego Stowarzyszenia Bluesowego. Data nie jest przypadkowa. 16 września urodził się B.B. King, jedna z największych legend tego gatunku. Korzeni bluesa trzeba szukać na południu Stanów Zjednoczonych. Wyrastał z muzycznych tradycji Afroamerykanów, między innymi pieśni pracy i pieśni religijnych. W drugiej połowie XIX wieku rozwijał się blues wiejski, szczególnie w takich stanach jak Missisipi, Teksas, Luizjana, Alabama i Georgia.

Później blues ruszył wraz z ludźmi do wielkich miast. Migracja Afroamerykanów z południa na północ USA sprawiła, że muzyka ta coraz mocniej zaznaczała swoją obecność między innymi w Chicago. Tak rozwijał się blues miejski, a z czasem pojawiły się instrumenty elektryczne i nowe odmiany gatunku.

Wpływ bluesa sięgnął znacznie dalej niż sam gatunek. Z jego tradycji czerpały później rhythm and blues oraz rock and roll. Wśród nazwisk kojarzonych z bluesem są B.B. King, Robert Johnson, Muddy Waters czy John Lee Hooker. Polska również ma swoją bluesową historię. To między innymi Tadeusz Nalepa, Dżem, Nocna Zmiana Bluesa i Shakin’ Dudi.

Dzień Maszynisty

Pasażerowie częściej widzą konduktora czy kierownika pociągu. Maszynista pozostaje za drzwiami kabiny, choć to właśnie na nim spoczywa odpowiedzialność za prowadzenie składu. 16 września przypada Dzień Maszynisty. Po raz pierwszy święto obchodzono w Polsce w 1996 roku w Czerwieńsku.

To zawód wymagający koncentracji i odporności na pracę w trudnych warunkach. Maszyniści pracują w nieregularnych godzinach, są narażeni na hałas, wstrząsy i stres. Duże znaczenie mają dobry wzrok, słuch, refleks oraz ogólny stan zdrowia. Z koleją związane jest też określenie, że maszynista idzie na „służbę”, a nie do pracy. Ma ono swoje korzenie w czasach, gdy praca na kolei była służbą mundurową. Pierwszy polski związek zawodowy maszynistów powstał w 1919 roku.

Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej

Trzecie z dzisiejszych świąt przenosi nas znacznie wyżej, do stratosfery. Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1994 roku. Wybrano 16 września, ponieważ tego dnia w 1987 roku podpisano Protokół Montrealski dotyczący substancji zubożających warstwę ozonową.

Ozonosfera działa jak naturalna osłona Ziemi. Pochłania szkodliwe dla organizmów żywych promieniowanie ultrafioletowe. Całkowicie zatrzymuje promieniowanie UV C, częściowo UV B, natomiast przed UV A chroni w niewielkim stopniu.