12 października. Dzień Kolumba, Bezpiecznego Komputera i Reumatyzmu

Dokładnie 534 lata temu, 12 października 1492 roku, Krzysztof Kolumb dotarł do wysp u wybrzeży Ameryki. Był przekonany, że znalazł drogę do Azji. Dziś w Stanach Zjednoczonych obchodzony jest Dzień Kolumba, choć sam żeglarz od lat budzi kontrowersje. W wielu miejscach zamiast go honorować, upamiętnia się rdzennych mieszkańców Ameryki. W poniedziałek, 12 października, obchodzimy również Dzień Bezpiecznego Komputera i Światowy Dzień Reumatyzmu.

Dzień Kolumba. Szukał drogi do Azji, dotarł do Ameryki

Krzysztof Kolumb nie planował odkrywania nowego kontynentu. Chciał znaleźć krótszą drogę morską do Azji, płynąc na zachód przez Atlantyk. Do końca życia był przekonany, że dotarł do ziem położonych w pobliżu Azji. Wyprawa rozpoczęła się w sierpniu 1492 roku. Kolumb wyruszył z Hiszpanii trzema statkami: Santa María, Pinta i Niña. Przedsięwzięcie sfinansowała hiszpańska korona, a szczególną rolę w jego przygotowaniu odegrała królowa Izabela Kastylijska. Podróż trwała tygodniami. Lądu nie było widać, zapasy malały, a wśród marynarzy rosło zniecierpliwienie. Kolumb nie zamierzał jednak zawracać. 12 października 1492 roku jeden z członków załogi dostrzegł ląd. Była to wyspa należąca do dzisiejszego archipelagu Bahamów. Kolumb uznał, że dotarł do Azji. Mieszkańców napotkanych ziem zaczął nazywać Indianami. Określenie to przetrwało przez stulecia, choć wzięło się z błędnego przekonania żeglarza. W kolejnych tygodniach wyprawa dotarła do Kuby i Hispanioli. Kolumb wrócił do Europy jako człowiek, który dokonał wielkiego odkrycia. Później jeszcze trzykrotnie przeprawiał się przez Atlantyk.

Nie był pierwszym Europejczykiem w Ameryce

Przez pokolenia w szkołach uczono, że Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę. Tyle że określenie to jest sporym uproszczeniem. Na kontynencie od tysięcy lat żyły rdzenne społeczności. Miały własne języki, kultury, miasta i organizację społeczną. Ameryka nie była więc nieznanym, niezamieszkanym lądem. Kolumb nie był też pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Ameryki. Około pięciuset lat wcześniej do wybrzeży Ameryki Północnej dopłynęli wikingowie. Z ich wyprawami wiąże się między innymi postać Leifa Eriksona. Mimo wcześniejszych wypraw wikingów to podróż Kolumba z 1492 roku zapoczątkowała okres intensywnych kontaktów Europy z Ameryką. Wkrótce ruszyły kolejne ekspedycje, a za nimi podboje i kolonizacja. Sam kontynent nie otrzymał jednak nazwy od Kolumba. Amerykę nazwano na cześć Ameriga Vespucciego, włoskiego podróżnika, którego relacje pomogły Europejczykom zrozumieć, że odkryte ziemie nie są częścią Azji.

Bohater, którego pomniki zaczęto burzyć

Przez wiele lat Kolumba przedstawiano jako odważnego żeglarza, który przekroczył Atlantyk i otworzył Europie drogę do Nowego Świata. Za jego wyprawami przyszły jednak podboje, niewolnictwo i przymusowa praca rdzennej ludności. Europejczycy przywieźli również choroby zakaźne, na które mieszkańcy Ameryki nie byli odporni. Skutki okazały się katastrofalne. Sam Kolumb ponosił odpowiedzialność za brutalne traktowanie mieszkańców podbitych terenów. Jego działalność nie ograniczała się do wypraw morskich i sporządzania map. Największe protesty przeciwko gloryfikowaniu żeglarza wybuchły w 1992 roku, podczas obchodów 500. rocznicy jego pierwszej wyprawy. W wielu krajach przygotowywano wielkie uroczystości. Organizowano wystawy, parady i wydarzenia poświęcone epoce odkryć geograficznych. Równocześnie przedstawiciele rdzennych społeczności przypominali, że dla ich przodków przybycie Europejczyków oznaczało początek podboju i wielowiekowego ucisku. Dochodziło do demonstracji, a w niektórych miejscach również do niszczenia pomników Kolumba i hiszpańskich konkwistadorów.

Dzień Bezpiecznego Komputera

Fałszywa wiadomość z banku, SMS o niedopłacie za przesyłkę albo e-mail z podejrzanym załącznikiem. Internetowi oszuści wykorzystują coraz więcej sposobów, żeby wyłudzić pieniądze i dane użytkowników. 12 października obchodzony jest w Polsce Dzień Bezpiecznego Komputera. Święto zapoczątkowano w 2004 roku jako kampanię informacyjną i edukacyjną poświęconą bezpieczeństwu w sieci. Akcję wspierały instytucje państwowe oraz organizacje branży informatycznej. Nie obyło się jednak bez krytyki. Zwolennicy wolnego oprogramowania zarzucali organizatorom, że pod hasłem bezpieczeństwa promują komercyjne rozwiązania wybranych firm.

Od pierwszej edycji minęły już 22 lata. Zmieniły się komputery, systemy operacyjne i sposoby działania oszustów. Nadal jednak wiele zależy od ostrożności samych użytkowników. Jednym z najczęstszych błędów jest używanie tego samego hasła do poczty, bankowości i mediów społecznościowych. Warto stosować osobne hasła, włączyć dodatkowe potwierdzanie logowania i regularnie aktualizować oprogramowanie.

Przydają się również kopie zapasowe ważnych dokumentów i zdjęć, najlepiej przechowywane także na nośniku odłączonym od komputera. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy wiadomościach, które nakłaniają do natychmiastowego kliknięcia w link albo podania danych. Oszuści często podszywają się pod banki, firmy kurierskie i urzędy. 

Światowy Dzień Reumatyzmu

Reumatyzm zwykle kojarzy się ze starszymi osobami. Tymczasem choroby reumatyczne dotykają również ludzi młodych, a nawet dzieci. 12 października obchodzony jest Światowy Dzień Reumatyzmu. Jego obchody rozpoczęły się w 1996 roku. Choroby reumatyczne mogą powodować przewlekły ból, obrzęki i sztywność stawów. U części pacjentów prowadzą do poważnych ograniczeń ruchowych, utrudniają codzienne czynności i pracę zawodową. Niektóre schorzenia mają charakter zapalny i mogą powodować powikłania dotyczące również innych narządów. W Polsce na zapalne choroby stawów chorują setki tysięcy osób. Wiele z nich jest w wieku produkcyjnym.

Duże znaczenie ma wczesne rozpoznanie choroby i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia. Pozwala to ograniczać dolegliwości, spowalniać rozwój schorzenia i dłużej zachować sprawność. Przewlekłego bólu czy obrzęku stawów nie należy więc lekceważyć. Jeśli takie objawy się utrzymują, warto skonsultować się z lekarzem.