13 października. Dziś święto tych, którzy ratują ludzkie życie. Dzień Ratownictwa Medycznego

Ratownicy medyczni najczęściej pojawiają się w naszym życiu wtedy, gdy dzieje się coś złego. Przyjeżdżają do wypadków, nagłych zachorowań i osób, których życie jest zagrożone. We wtorek, 13 października, obchodzimy Dzień Ratownictwa Medycznego. Dziś przypadają również Dzień Dawcy Szpiku, Międzynarodowy Dzień Ograniczania Skutków Katastrof, Dzień Prostego Języka oraz znacznie mniej poważny Dzień Noszenia Garnituru.

Dzień Ratownictwa Medycznego

Kiedy przyjeżdża karetka, sytuacja zazwyczaj jest już poważna. Ratownicy muszą szybko ocenić stan pacjenta, zdecydować o sposobie udzielenia pomocy, a czasem rozpocząć walkę o jego życie. Nie zawsze wiedzą, co zastaną na miejscu. Zdarza się, że muszą pracować w ciasnym mieszkaniu, na ruchliwej drodze albo wśród zdenerwowanych świadków wypadku. Tak wygląda codzienna praca zespołów ratownictwa medycznego. Dyżury trwają również w nocy, w weekendy i święta. Ratownicy wyjeżdżają do nagłych zachorowań, osób nieprzytomnych, poszkodowanych w wypadkach i pacjentów wymagających natychmiastowej pomocy.

13 października obchodzony jest w Polsce Dzień Ratownictwa Medycznego. Święto dotyczy wszystkich osób pracujących w systemie, od ratowników medycznych, pielęgniarek i lekarzy po dyspozytorów medycznych, którzy przyjmują zgłoszenia i kierują zespoły na miejsce. Również w powiecie brzeskim karetki każdego dnia wyjeżdżają do mieszkańców potrzebujących pomocy. O wielu takich interwencjach nigdy nie usłyszymy. Nie każda kończy się przecież policyjnym komunikatem czy informacją w mediach.

Pierwsza karetka była konnym powozem

Początki zorganizowanego pogotowia ratunkowego w Polsce sięgają 1891 roku. W Krakowie powstało wówczas Krakowskie Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe. Do jego utworzenia przyczyniły się między innymi liczne pożary, podczas których ginęli ludzie, a poszkodowani często nie mogli liczyć na szybką pomoc medyczną. Wśród inicjatorów byli Arnold Bannet, ówczesny naczelnik straży pożarnej Wincenty Eminowicz oraz profesor Alfred Obaliński. 6 czerwca 1891 roku na ulice Krakowa wyjechała pierwsza karetka. Był to powóz zaprzężony w konie, wyposażony w nosze i sprzęt potrzebny do udzielania pomocy. W zespołach ratunkowych pracowali między innymi studenci medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Z czasem podobne organizacje zaczęły powstawać w innych miastach. Rozwijały się stacje pogotowia, przybywało personelu i sprzętu. Ważną rolę odegrał Polski Czerwony Krzyż, który prowadził działalność ratowniczą i sanitarną. Po II wojnie światowej pogotowie stopniowo przechodziło pod nadzór państwowej służby zdrowia. Powstawały stacje miejskie, powiatowe i wojewódzkie. Dzisiejszy system Państwowego Ratownictwa Medycznego tworzą między innymi zespoły ratownictwa medycznego, szpitalne oddziały ratunkowe oraz Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. Współczesne ambulanse są wyposażone w sprzęt pozwalający rozpocząć zaawansowane czynności ratunkowe jeszcze przed dotarciem pacjenta do szpitala.

Patron ratowników żył niemal tysiąc lat temu

Patronem polskiego Dnia Ratownictwa Medycznego jest błogosławiony Gerard, znany również jako Gerard de Martigues. Żył na przełomie XI i XII wieku. W Jerozolimie kierował szpitalem, w którym opiekowano się chorymi i pielgrzymami. Związana z nim wspólnota stała się początkiem zakonu szpitalników, znanych później jako joannici. Gerard zmarł w 1120 roku. Do dziś pozostaje jedną z postaci kojarzonych z początkami zorganizowanej opieki nad chorymi.

Dzień Dawcy Szpiku. Czasem wystarczy znaleźć jednego człowieka

13 października obchodzimy także Dzień Dawcy Szpiku.

Dla wielu osób chorujących na białaczkę i inne nowotwory krwi przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych może być jedyną szansą na wyleczenie. Najtrudniejsze bywa znalezienie zgodnego dawcy. Nawet najbliższa rodzina nie zawsze może pomóc. Dlatego prowadzone są rejestry potencjalnych dawców. W Polsce można zgłosić się do nich między innymi za pośrednictwem Fundacji DKMS. Rejestracja jest stosunkowo prosta. Można zamówić przez internet bezpłatny pakiet, pobrać wymaz z wewnętrznej strony policzka i odesłać go do badania. Na tej podstawie określane są cechy zgodności tkankowej. Zarejestrowanie się nie oznacza, że od razu zostaniemy dawcą. Możliwe, że nigdy nie otrzymamy takiej prośby. Ale jeśli gdzieś znajdzie się chory, z którym będziemy zgodni, nasza decyzja może mieć dla niego ogromne znaczenie.

Międzynarodowy Dzień Ograniczania Skutków Katastrof

Powodzie z 1997 i 2024 roku mieszkańcy powiatu brzeskiego będą pamiętać jeszcze długo. Woda zalewała domy, niszczyła drogi, zmuszała ludzi do opuszczania mieszkań i ratowania dobytku. 13 października przypada Międzynarodowy Dzień Ograniczania Skutków Katastrof, ustanowiony przez ONZ. Jego celem jest zwrócenie uwagi na działania, które mogą zmniejszyć straty powodowane przez powodzie, pożary, huragany czy trzęsienia ziemi. Hasło tegorocznych obchodów brzmi „Odporność zaczyna się w domu”. Chodzi między innymi o odpowiednie zabezpieczenie budynków, znajomość zagrożeń, przygotowanie planów ewakuacji i skuteczne ostrzeganie mieszkańców.

Doświadczenia ostatnich powodzi pokazały, że takie przygotowanie nie jest sprawą wyłącznie służb ratunkowych czy samorządów. Znaczenie ma również to, czy sami mieszkańcy wiedzą, jak zachować się w razie zagrożenia.

Międzynarodowy Dzień Prostego Języka

To święto szczególnie przydałoby się przypomnieć autorom niektórych urzędowych pism. 13 października obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Prostego Języka. Chodzi o to, żeby informacje kierowane do obywateli były zrozumiałe bez konieczności kilkukrotnego czytania jednego zdania. Każdy, kto choć raz próbował rozszyfrować urzędowe pismo pełne skomplikowanych określeń i odwołań do kolejnych przepisów, wie, że jest nad czym pracować. Prosty język nie oznacza języka potocznego ani rezygnacji z dokładności. Wystarczy pisać krócej, używać zwykłych słów i jasno wyjaśniać, czego urząd od nas oczekuje.

Międzynarodowy Dzień Noszenia Garnituru

Na 13 października przypada również Międzynarodowy Dzień Noszenia Garnituru. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu garnitur był niemal obowiązkowym strojem mężczyzn pracujących w biurach, urzędach czy instytucjach publicznych. Dziś coraz częściej zastępują go mniej formalne ubrania. Garnitur jednak nie zniknął. Nadal zakładamy go na śluby, rodzinne uroczystości, oficjalne spotkania i inne ważne okazje. A skoro dziś jego święto, można przynajmniej sprawdzić, czy ten wiszący od miesięcy w szafie jeszcze pasuje.

Międzynarodowy Dzień Ograniczania Klęsk Żywiołowych

Powodzie z 1997 i 2024 roku mieszkańcy powiatu brzeskiego będą pamiętać jeszcze długo. Zalane domy, zniszczone drogi, ewakuacje i straty, których usuwanie trwało miesiącami. Trudno o lepszy przykład, dlaczego 13 października obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Ograniczania Skutków Katastrof. Święto zostało ustanowione przez ONZ w 1989 roku jako Międzynarodowy Dzień Ograniczania Klęsk Żywiołowych. Początkowo obchodzono je w drugą środę października. Od 2010 roku ma stałą datę, 13 października, i funkcjonuje pod nazwą odnoszącą się szerzej do ograniczania ryzyka katastrof. Tegoroczne hasło obchodów brzmi „Odporność zaczyna się w domu”. Zwraca uwagę na bezpieczeństwo budynków mieszkalnych, przygotowanie rodzin na sytuacje kryzysowe oraz sprawne systemy ostrzegania.

Doświadczenia ostatnich powodzi pokazały, jak ważne są zabezpieczenia przeciwpowodziowe, odpowiednio przygotowane drogi ewakuacji i szybkie przekazywanie informacji mieszkańcom. O wiele lepiej przygotować się na zagrożenie wcześniej, niż później usuwać jego skutki.

fot. www.nfz.gov.pl