18 października. Krawat ma dziś swoje święto

Kiedyś bez krawata trudno było wyobrazić sobie urzędnika, dyrektora czy polityka. Dziś nawet na oficjalnych spotkaniach coraz częściej wystarcza rozpięty kołnierzyk koszuli. A jednak krawat wciąż trzyma się całkiem nieźle i w niedzielę, 18 października, obchodzi swoje święto. Tego dnia przypadają również Dzień Poczty Polskiej, Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy, Europejski Dzień przeciwko Handlowi Ludźmi oraz Święto Wojsk Łączności i Informatyki.

Światowy Dzień Krawata

Historia krawata sięga XVII wieku i, co może zaskakiwać, zaczyna się od wojska. Chorwaccy żołnierze służący we Francji nosili na szyjach kolorowe chusty. Podczas przeglądu wojsk zwróciły one uwagę króla Ludwika XIV, który upodobał sobie ten element stroju. Wkrótce podobne chusty zaczęto nosić na francuskim dworze, a moda szybko dotarła do Anglii i innych krajów Europy. Nawet nazwa krawata ma chorwackie korzenie. Francuskie „cravate” wywodzi się od określenia Chorwatów.

Dzisiejszy krawat niewiele przypomina chusty noszone przez żołnierzy. Na początku XX wieku był znacznie krótszy, ponieważ spodnie noszono wyżej niż obecnie. Później zmieniała się przede wszystkim jego szerokość. Raz modne były bardzo szerokie krawaty, innym razem wąskie, przypominające tasiemki. Starsi czytelnicy zapewne pamiętają szczególnie te szerokie, popularne w latach 70. i 80.

Przez dziesięciolecia krawat był niemal obowiązkowym elementem stroju mężczyzny, który chciał wyglądać elegancko. Urzędnicy, dyrektorzy, politycy czy pracownicy banków często nie wyobrażali sobie bez niego wyjścia do pracy. Dziś pod tym względem panuje znacznie większa swoboda. Na weselach i oficjalnych uroczystościach krawat nadal ma jednak swoje miejsce. Choć wielu panów zdejmuje go przy pierwszej okazji, szczególnie kiedy oficjalna część spotkania dobiega końca.

Osobną sprawą jest wiązanie krawata. Niektórzy potrafią zrobić to niemal z zamkniętymi oczami, inni przed każdym weselem przypominają sobie, jak wykonać odpowiedni węzeł. Najpopularniejsze to windsorski, półwindsorski i prosty four in hand. 

Krawat zapisał się również w historii polskiego języka. W czasach PRL pojawiło się określenie „zwis męski ozdobny”. Miało zastąpić obco brzmiącą nazwę, ale na szczęście nie przyjęło się w codziennym użyciu. Pozostało za to jednym z bardziej znanych przykładów językowych osobliwości tamtej epoki. A jeśli ktoś krawatów nie znosi, może poczekać do 2 czerwca. Wtedy obchodzony jest Dzień bez Krawata, szczególnie lubiany w miejscach pracy, w których nadal obowiązuje formalny strój.

Dzień Poczty Polskiej

18 października swoje święto obchodzą również pocztowcy. Data nawiązuje do wydarzenia z 1558 roku, kiedy król Zygmunt II August uruchomił stałe połączenie pocztowe między Krakowem a Wenecją przez Wiedeń. Król potrzebował regularnego kontaktu z Włochami, między innymi w związku ze sprawami spadkowymi po swojej matce, królowej Bonie. Utworzone wówczas połączenie uznaje się za początek zorganizowanej Poczty Polskiej.

Przez stulecia list był podstawowym sposobem porozumiewania się na odległość. Na wiadomości od rodziny czy bliskich czekano nieraz tygodniami. Listonosz był więc kimś znacznie ważniejszym niż tylko osobą doręczającą korespondencję. Polscy pocztowcy zapisali się również w historii kraju. Brali udział w walkach o niepodległość, bronili Poczty Polskiej w Gdańsku we wrześniu 1939 roku, działali podczas Powstania Warszawskiego.

Dziś tradycyjnych listów wysyłamy znacznie mniej. Zastąpiły je telefony, poczta elektroniczna i komunikatory. Poczta nadal jednak doręcza przesyłki, obsługuje klientów i pozostaje ważną instytucją, szczególnie dla osób starszych.

Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy

18 października przypomina również o zmianach hormonalnych, które wraz z wiekiem zachodzą w organizmie kobiet i mężczyzn. Menopauza oznacza ostatnią miesiączkę w życiu kobiety. Okresowi poprzedzającemu ją i następującemu po niej mogą towarzyszyć uderzenia gorąca, nocne poty, problemy ze snem, zmęczenie czy wahania nastroju. U części kobiet objawy są łagodne, u innych potrafią poważnie utrudniać codzienne życie. U mężczyzn zmiany hormonalne następują zwykle stopniowo. Potocznie mówi się o andropauzie, choć nie jest ona odpowiednikiem menopauzy. Mogą pojawiać się problemy ze snem, spadek energii, trudności z koncentracją czy obniżenie libido.

Z nasilonymi dolegliwościami nie trzeba się godzić. Warto porozmawiać z lekarzem, który oceni ich przyczynę i zaproponuje odpowiednie postępowanie.

Europejski Dzień przeciwko Handlowi Ludźmi

Handel ludźmi wciąż pozostaje poważnym problemem, również w Europie. Ofiary są zmuszane do pracy, wykorzystywane seksualnie, zastraszane, a niekiedy pozbawiane dokumentów i możliwości swobodnego poruszania się. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby wyjeżdżające do pracy za granicę. Podejrzanie wysokie zarobki przy niewielkich wymaganiach, brak umowy, żądanie zaliczek czy niejasne informacje o pracodawcy mogą świadczyć o próbie oszustwa lub wykorzystania.

Europejski Dzień przeciwko Handlowi Ludźmi ma przypominać o zagrożeniach, które często zaczynają się od pozornie atrakcyjnej oferty pracy.

Święto Wojsk Łączności i Informatyki

Tego samego dnia świętują żołnierze odpowiedzialni za wojskową łączność i systemy informatyczne. Bez sprawnego przekazywania rozkazów, meldunków i informacji trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie współczesnej armii. Wojskowi łącznościowcy wykorzystują do tego między innymi systemy radiowe, satelitarne i teleinformatyczne.

Data ich święta, podobnie jak Dnia Poczty Polskiej, nawiązuje do uruchomienia w 1558 roku stałego połączenia pocztowego między Krakowem a Wenecją.