3 listopada obchodzimy Hubertusa. Ale to nie jedyne dzisiejsze święto

Dziś, 3 listopada, obchodzimy Hubertusa, czyli święto myśliwych, leśników i jeźdźców. Jego patronem jest święty Hubert, który według legendy podczas polowania zobaczył jelenia z jaśniejącym krzyżem między porożem. W kalendarzu na ten dzień zapisano również Dzień Kanapki, Dzień Frazesu i Dzień Gospodyni Domowej.

Hubertus, czyli Święto Myśliwych

Hubert urodził się około 655 roku, prawdopodobnie w Akwitanii lub Gaskonii. Pochodził z możnego rodu, wychowywał się na frankijskim dworze i od młodości pasjonował się polowaniami. Według legendy podczas polowania w Wielki Piątek napotkał jelenia, między którego rogami jaśniał krzyż. Spotkanie miało skłonić go do zmiany życia i poświęcenia się religii. Opowieść spisano jednak dopiero w XI wieku, kilka stuleci po jego śmierci, dlatego należy traktować ją jako część tradycji, a nie potwierdzone wydarzenie historyczne. Hubert został duchownym, a około 704 roku objął urząd biskupa. Prowadził działalność misyjną między innymi na terenach Brabancji i Ardenów. Zmarł 30 maja 727 roku, ale jego wspomnienie obchodzone jest 3 listopada. Tego dnia w 743 roku przeniesiono jego relikwie do miejscowości Andage, nazwanej później Saint-Hubert.

Pierwsze zorganizowane obchody Hubertusa, połączone z wielkimi polowaniami, datuje się na około 1444 rok. W Polsce tradycja ta upowszechniła się w XVIII wieku, za panowania królów z saskiej dynastii Wettinów. Hubertus przetrwał rozbiory i był obchodzony również w okresie międzywojennym. Jedno z najbardziej znanych polowań hubertowskich odbyło się 3 listopada 1930 roku w Spale. Jego organizatorem był prezydent Ignacy Mościcki. Współcześnie myśliwi organizują z tej okazji uroczyste polowania zbiorowe, często poprzedzone mszą świętą. Zachowywany jest tradycyjny ceremoniał, w tym sygnały grane na rogach myśliwskich. Po polowaniu uczestnicy spotykają się zwykle przy wspólnym posiłku. Nieco inaczej Hubertusa obchodzą jeźdźcy. Najbardziej charakterystycznym elementem jest gonitwa za lisem, którego symbolizuje jeden z uczestników z przypiętą do ramienia lisią kitą. Pozostali jeźdźcy próbują ją zerwać. Zwycięzca wykonuje rundę honorową, a podczas kolejnego Hubertusa sam wciela się w rolę lisa.

Dla środowiska jeździeckiego Hubertus jest tradycyjnym zakończeniem sezonu, natomiast dla myśliwych wiąże się z początkiem jesienno-zimowego okresu polowań.

Dzień Kanapki

Dzień Kanapki przypada 3 listopada, w rocznicę urodzin Johna Montagu, czwartego hrabiego Sandwich. Urodzony w 1718 roku angielski arystokrata przeszedł do historii między innymi za sprawą popularnego posiłku, który do dziś nosi jego nazwisko. Według znanej legendy hrabia był zapalonym graczem karcianym. Podczas jednej z wielogodzinnych rozgrywek miał poprosić służbę o podanie mięsa między dwiema kromkami chleba. Dzięki temu mógł jeść jedną ręką, nie przerywając gry. Historia ta pochodzi z XVIII-wiecznych przekazów, ale nie ma pewności, czy rzeczywiście wydarzyła się w opisany sposób.

Sam pomysł umieszczania mięsa lub innych dodatków między kawałkami pieczywa był znany znacznie wcześniej. Montagu przypisuje się przede wszystkim spopularyzowanie takiego posiłku wśród angielskiej arystokracji. Z czasem określenie „sandwich” rozpowszechniło się w wielu krajach. Dzień Kanapki obchodzony jest przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. Nie jest oficjalnym świętem państwowym i nie wiadomo dokładnie, kiedy zaczęto go obchodzić.

Dzień Frazesu

„W dzisiejszych czasach”, „nie da się ukryć, że”, „czas pokaże” czy „myślenie poza schematami”. Takie powiedzenia słyszymy niemal codziennie. Pojawiają się w wypowiedziach polityków, reklamach, mediach i zwykłych rozmowach. Takim wyświechtanym zwrotom poświęcony jest obchodzony dziś Dzień Frazesu. Frazes to utarte sformułowanie, które przez częste powtarzanie stało się banalne i straciło swoją pierwotną siłę. Niekiedy brzmi efektownie, choć niewiele z niego wynika. 

Dobrym przykładem jest popularne w języku biznesowym „dodawanie wartości”. Można go użyć niemal w każdej sytuacji, nie wyjaśniając przy tym, o jaką wartość chodzi. Podobnie bywa z zapewnieniami o „przełomowych rozwiązaniach” czy „nowej jakości”. Frazesy szczególnie upodobali sobie politycy. Chętnie mówią o „wychodzeniu naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców”, „podejmowaniu niezbędnych działań” czy „stawianiu czoła wyzwaniom”. Problem zaczyna się wtedy, gdy za tymi deklaracjami nie idą żadne konkrety.

Nie wiadomo, kto ustanowił Dzień Frazesu ani dlaczego wybrano właśnie 3 listopada. Święto funkcjonuje przede wszystkim w kalendarzach nietypowych okazji.

Dzień Gospodyni Domowej

3 listopada swoje święto mają również gospodynie domowe. To jedna z mniej znanych okazji w kalendarzu, poświęcona osobom zajmującym się prowadzeniem domu. Gotowanie, sprzątanie, zakupy, planowanie wydatków czy organizowanie życia rodzinnego zajmują sporo czasu. W wielu domach obowiązki te wykonywane są równolegle z pracą zawodową.

Pochodzenie święta nie jest dobrze udokumentowane. W internecie można znaleźć informację, że w latach 70. XX wieku zapoczątkowała je amerykańska pisarka Mary Thomas. Brakuje jednak wiarygodnych źródeł potwierdzających tę historię. Nie wiadomo również, dlaczego wybrano akurat 3 listopada. Choć nazwa święta odnosi się do kobiet, obowiązki domowe nie muszą przecież spoczywać wyłącznie na nich. W wielu rodzinach są dzielone między domowników. Przygotowanie posiłków, sprzątanie, zakupy czy pilnowanie domowych wydatków zajmują czas, choć nie pojawiają się w żadnej ewidencji godzin pracy. Dzień Gospodyni Domowej ma przypominać właśnie o tych codziennych obowiązkach.